Badanie zmniejszania dawek Mepolizumabu lub Dupilumabu u pacjentów z ciężkim przewlekłym zapaleniem zatok przynosowych z polipami nosa po 12 miesiącach częściowej kontroli choroby
Badanie oceniające wpływ tezepelumabu na funkcję bariery ochronnej dróg oddechowych u pacjentów z ciężką astmą, z lub bez współistniejącego przewlekłego zapalenia zatok z polipami nosa
Przewlekły nieżyt nosa i zatok przynosowych z polipami nosowymi to stan zapalny, który może znacząco wpłynąć na codzienne życie – od trudności z oddychaniem przez nos, przez utratę węchu, aż po ból twarzy i problemy ze snem.
Czym jest przewlekły nieżyt nosa i zatok z polipami nosowymi?
Przewlekły nieżyt nosa i zatok przynosowych z polipami nosowymi, w skrócie nazywany CRSwNP, to stan zapalny, który dotyka zatok i jamy nosowej. Charakteryzuje się on występowaniem polipów – łagodnych wyrośli tkanki miękkiej w nosie lub zatokach.
Polipy nosowe to miękkie, bezbolesne, nienowotworowe narośle, które powstają w błonie śluzowej wyściełającej jamę nosową i zatoki przynosowe. Małe polipy przypominają kształtem łezkę, ale wraz ze wzrostem mogą upodobnić się do obieranych winogron i przybierać różowy, żółty lub szary kolor.
Stan ten jest definiowany jako stan zapalny występujący przez co najmniej 12 kolejnych tygodni. Choroba często wiąże się z zapaleniem napędzanym przez mechanizm określany jako zapalenie typu 2, które występuje w nabłonku – pierwszej linii kontaktu z codziennymi czynnikami drażniącymi z otoczenia, takimi jak kurz i pyłki.
Proces zapalny jest napędzany przez kluczowe cytokiny (substancje sygnałowe układu odpornościowego) wydzielane przez nabłonek, w tym TSLP, IL-25 i IL-33. Te cytokiny mogą pobudzać wiele szlaków zapalnych i prowadzić do różnych objawów klinicznych, takich jak tworzenie się polipów lub przewlekłe objawy.
Objawy choroby
Małe polipy w nosie mogą w ogóle nie powodować objawów. Jednak gdy zaczynają rosnąć, mogą pojawić się różne dolegliwości.
Rozpoznanie przewlekłego nieżytu nosa i zatok z polipami nosowymi opiera się na obecności co najmniej dwóch spośród czterech głównych objawów:
ból lub uczucie ucisku w twarzy
zmniejszenie lub utrata węchu (hiposmia lub anosmia)
wydzielina z nosa
niedrożność nosa
Inne często występujące objawy to:
Spływ wydzieliny po tylnej ścianie gardła – śluz spływający z tyłu nosa do gardła
Chrapanie
Ból głowy
Ból w górnych zębach
Krwawienia z nosa
Uczucie ucisku w zatokach
Gdy polipy urosną na tyle duże, że zablokują drogi nosowe i zatoki, mogą prowadzić do:
Częstych napadów astmy (u osób z astmą)
Nawracających infekcji zatok (zapalenia zatok)
Bezdechu sennego lub innych zaburzeń snu
Trudności z oddychaniem, nawet u osób bez astmy
Jednym z najbardziej uciążliwych objawów jest całkowita utrata węchu (anosmia). Może to wpływać nie tylko na przyjemność jedzenia, ale również na bezpieczeństwo, ograniczając zdolność organizmu do wykrywania zagrożeń, takich jak dym czy gaz.
Jeśli którykolwiek z tych objawów utrzymuje się dłużej niż trzy miesiące, należy skonsultować się z lekarzem specjalistą.
Kto może zachorować?
Polipy nosowe dotykają nawet 40% ogólnej populacji. Choroba występuje częściej u mężczyzn – dwa razy częściej niż u kobiet. Wiele osób zachorowuje w wieku 30-40 lat, ale ogólne ryzyko wzrasta wraz z wiekiem.
Polipy nosowe występują częściej u osób z astmą oraz u osób w wieku 40-60 lat. Przewlekły nieżyt nosa i zatok z polipami nosowymi często współistnieje z innymi schorzeniami układu oddechowego, takimi jak astma i alergiczny nieżyt nosa.
Rozpoznanie choroby
Rozpoznanie przewlekłego nieżytu nosa i zatok z polipami nosowymi opiera się na obecności co najmniej dwóch spośród czterech głównych objawów trwających przez co najmniej 12 tygodni, wraz z obiektywnymi dowodami z badania lekarskiego lub badań obrazowych.
Polipy nosowe zazwyczaj są diagnozowane za pomocą procedury zwanej endoskopią nosa, podczas której mała kamera jest wprowadzana do nosa w gabinecie alergologa lub specjalisty chorób ucha, nosa i gardła (laryngologa).
Lekarz może zlecić tomografię komputerową (TK), która tworzy obraz nosa i zatok. Tomografia komputerowa bez kontrastu jest badaniem obrazowym z wyboru do potwierdzenia rozpoznania przewlekłego nieżytu nosa i zatok.
Obiektywne dowody choroby mogą być uzyskane podczas badania przedmiotowego (przednia rynoskopia, endoskopia) lub badań radiologicznych.
Leczenie
Leczenie przewlekłego nieżytu nosa i zatok z polipami nosowymi obejmuje leki donosowe lub doustne, iniekcje leków biologicznych oraz operacje. Jednak polipy mogą odrastać. Lekarz może współpracować z pacjentem, aby w razie potrzeby wypróbować inne leczenie.
Leczenie ma na celu poprawę oczyszczania śluzowo-rzęskowego, poprawę drenażu i odpływu z zatok, zwalczanie miejscowego zakażenia i zapalenia oraz poprawę dostępu dla leków miejscowych.
Leczenie pierwszego rzutu
Podstawowym leczeniem są płukanie nosa roztworem soli fizjologicznej i donosowe spraye z kortykosteroidami. Płukanie jamy nosowej roztworem soli poprawia objawy zatokowe u pacjentów z przewlekłym nieżytem nosa i zatok. Donosowe spraye z kortykosteroidami również poprawiają objawy zatokowe u tych pacjentów.
Większość pacjentów rozpoczyna leczenie od standardowych terapii, takich jak donosowe kortykosteroidy (INCS), które zmniejszają obrzęk i poprawiają oddychanie. Krótkie kursy doustnych kortykosteroidów (OCS) są również powszechne w przypadku zaostrzeń, i chociaż mogą one przynieść tymczasową ulgę.
Antybiotyki
Może istnieć uzasadnienie dla stosowania antybiotyków u pacjentów z oznakami aktywnej, nałożonej ostrej infekcji zatok.
Leczenie chirurgiczne
Jeśli leczenie farmakologiczne zawiedzie, endoskopowa chirurgia zatok może być skuteczna. Jednak operacja nie jest jedyną opcją, ponieważ polipy mogą odrastać nawet po zabiegu chirurgicznym.
Leczenie biologiczne
Leki biologiczne to przeciwciała monoklonalne opracowane za pomocą technologii rekombinowanej. Działają poprzez celowanie w specyficzne białko uznawane za istotne w patogenezie choroby.
Trzy leki biologiczne celujące w zapalenie typu 2 w przewlekłym nieżycie nosa i zatok z polipami nosowymi zostały niedawno zatwierdzone: dupilumab, mepolizumab i omalizumab.
Leki biologiczne są niechirurgiczną opcją leczenia, która celuje i zmniejsza poziom eozynofilów (rodzaj białych krwinek), które są kluczowym źródłem zapalenia powodującego objawy. Ponieważ operacja nie eliminuje tego zapalenia, polipy nosowe mogą odrastać.
Kierowanie do specjalisty
Pacjent może być leczony przez więcej niż jeden rodzaj lekarza, np. alergologa i specjalistę chorób ucha, nosa i gardła (laryngologa). Czasami ci dwaj specjaliści będą ze sobą współpracować.
Pacjenci, którzy nie reagują na terapię pierwszej linii, powinni zostać skierowani do laryngologa, a wybrani pacjenci z wywiadem sugerującym inne choroby współistniejące (np. zapalenia naczyń, choroby ziarniniakowe, mukowiscydoza, niedobory odporności) mogą również skorzystać ze skierowania do alergologa lub pulmonologa.
Wpływ na codzienne życie
Przewlekły nieżyt nosa i zatok z polipami nosowymi to stan przewlekły, który może znacząco wpływać na codzienne życie człowieka, w tym potencjalnie szeroko zakrojone wyzwania fizyczne i emocjonalne.
Według krajowego badania przeprowadzonego przez AAFA (American Academy of Allergy, Asthma & Immunology), 51% pacjentów doświadczyło znaczących opóźnień w diagnozie, często dlatego, że objawy nakładały się lub były mylone z astmą lub alergiami. Dla wielu dopiero połączenie ze specjalistą chorób ucha, nosa i gardła (laryngologiem) lub alergologiem umożliwiło otrzymanie badań i opieki potrzebnej do lepszego zrozumienia i leczenia ich stanu.
Typowe objawy choroby, takie jak utrata węchu, utrata smaku, zablokowany i cieknący nos oraz ucisk twarzy, mogą mieć fizyczny i psychologiczny wpływ na osobę. W rzeczywistości, jeden na pięciu pacjentów w radzie doradczej pacjentów otrzymał diagnozę depresji w pewnym momencie swojego życia.
Pomimo tego, niektórzy zgłaszali trudności w byciu traktowani poważnie przez specjalistów opieki zdrowotnej, którzy niedoszacowali społecznych i psychologicznych aspektów choroby. Jak powiedział jeden z pacjentów: "Wyobraź sobie, że masz przeziębienie przez 20 lat, to powoli cię łamie. Nigdy nie dostajesz przerwy, to nigdy nie znika".
Wiele osób z polipami nosowymi żyje z chorobami współistniejącymi, w szczególności z astmą, ale nadal istnieje ograniczona świadomość i zrozumienie tej choroby. To sprawia, że osoby żyjące z przewlekłym nieżytem nosa i zatok z polipami nosowymi czują się sfrustrowane i często niezrozumiane przez przyjaciół, rodzinę i świadczeniodawców opieki zdrowotnej.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Belgia
