W skrócie
Ten artykuł opisuje badania kliniczne, w których oceniany jest inavolisib. Trwające próby sprawdzają głównie skuteczność, bezpieczeństwo i tolerancję leczenia u osób z różnymi typami nowotworów, zwłaszcza rakiem piersi. Badane są też różne grupy pacjentów, w tym osoby z mutacją PIK3CA i chorobą wczesną, miejscowo zaawansowaną lub przerzutową.
Najważniejsze informacje
- Inavolisib jest badany w wielu próbach klinicznych, głównie u osób z rakiem piersi, ale także w innych nowotworach, takich jak rak endometrium, rak prostaty i rzadkie guzy jajnika. Badania obejmują fazy 1, 2 i 3, więc sprawdzają zarówno bezpieczeństwo, jak i skuteczność leczenia. Wiele prób dotyczy osób z mutacją PIK3CA oraz nowotworów HR-dodatnich lub HER2-ujemnych, a część obejmuje też HER2-dodatni rak piersi. Inavolisib jest zwykle oceniany w połączeniu z innymi lekami, a nie jako leczenie samodzielne. Najczęstsze cele badań to odpowiedź guza, przeżycie wolne od progresji choroby, bezpieczeństwo i tolerancja leczenia.
Przegląd badań z inavolisib
W dostarczonych danych inavolisib jest badany w wielu badaniach klinicznych, czyli zaplanowanych próbach z udziałem pacjentów, które mają sprawdzić, czy leczenie działa i czy jest bezpieczne. Większość badań dotyczy raka piersi, ale są też próby w raku endometrium, raku prostaty, rzadkich guzach jajnika oraz w innych guzach litych.[2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14] W tych próbach inavolisib jest zwykle oceniany razem z innymi lekami, a czasem porównywany z placebo, czyli lekiem bez substancji czynnej.[3][4][7][8][9]
Badania w raku piersi
Najwięcej badań dotyczy raka piersi w różnych postaciach: wczesnej, miejscowo zaawansowanej i przerzutowej.[1][3][4][5][6][8][9][11][12][13] W wielu z nich ważna jest obecność mutacji PIK3CA, czyli zmiany w genie, która pomaga wybrać odpowiednią grupę pacjentów do badania.[1][3][4][7][8][9][10][12][13]
W badaniu GeparPiPPa (NCT05306041) oceniano inavolisib u osób z wczesnym rakiem piersi HER2-dodatnim, HR-dodatnim i z mutacją PIK3CA, porównując leczenie z inavolisib do leczenia bez tego leku. Głównym celem była ocena odsetka całkowitej odpowiedzi patologicznej, czyli braku widocznych komórek nowotworowych w badaniu tkanek po operacji.
W badaniu 2023-505812-39-00 sprawdzano inavolisib z palbocyklibem i fulwestrantem u osób z HR-dodatnim, HER2-ujemnym, miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi z mutacją PIK3CA. Głównym wynikiem było przeżycie wolne od progresji, czyli czas bez pogorszenia choroby.
W badaniu 2022-502322-41-00 porównywano inavolisib z fulwestrantem przeciwko alpelisibowi z fulwestrantem u osób z HR-dodatnim, HER2-ujemnym, miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi z mutacją PIK3CA, które pogorszyły się w trakcie lub po leczeniu z inhibitorem CDK4/6 i leczeniem hormonalnym. Tu także oceniano przeżycie wolne od progresji choroby.
W badaniu 2024-516162-11-00 oceniano inavolisib z inhibitorem CDK4/6 i letrozolem, porównując to z placebo z tym samym leczeniem podstawowym u osób z endokrynowrażliwym, HR-dodatnim, HER2-ujemnym zaawansowanym rakiem piersi z mutacją PIK3CA. Głównym punktem końcowym był czas do pierwszej progresji choroby lub zgonu.
W badaniu 2025-522805-39-00 sprawdzano inavolisib z fulwestrantem u osób z PIK3CA-zmutowanym, HR-dodatnim, HER2-ujemnym miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi. Badanie porównywało dawki 9 mg i 6 mg, a wynikiem była potwierdzona odpowiedź guza oraz bezpieczeństwo, w tym ważne działania niepożądane, takie jak hiperglikemia, zapalenie jamy ustnej i biegunka.
W badaniu 2022-502046-28-00 Inavolisib oceniano jako leczenie podtrzymujące razem z Phesgo, czyli połączeniem pertuzumabu i trastuzumabu, u osób z nieleczonym HER2-dodatnim, PIK3CA-zmutowanym miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi. Głównym celem było przeżycie wolne od progresji choroby.
W badaniu 2025-523013-28-00 oceniano inavolisib z rybocyklibem i fulwestrantem u osób z opornym na leczenie hormonalne, HR-dodatnim, HER2-ujemnym zaawansowanym rakiem piersi z utratą chromosomu 8p i bez mutacji PIK3CA. Głównym wynikiem był potwierdzony odsetek odpowiedzi guza oceniany przez badacza.
W badaniu 2024-518811-20-00 sprawdzano różne schematy z inavolisib u osób z wczesnym rakiem piersi z mutacją PIK3CA, a celem była głównie tolerancja i bezpieczeństwo leczenia. Oceniano częstość i nasilenie działań niepożądanych, wyniki badań laboratoryjnych oraz to, czy trzeba było zmieniać dawki albo przerywać leczenie.
W badaniu 2023-505661-89-00 analizowano leczenie kierowane wynikiem ctDNA u osób z wczesnym HR-dodatnim, HER2-ujemnym rakiem piersi, a wśród ram badania znalazł się także inavolisib. Głównym celem było sprawdzenie, czy po trzech miesiącach leczenia dochodzi do dużego spadku lub zaniku ctDNA, czyli krążącego DNA nowotworu we krwi.
W badaniu NCT05332561 oceniano biomarkerowo kierowane leczenie po leczeniu neoadiuwantowym, czyli po leczeniu przed operacją, u osób z wczesnym rakiem piersi, a inavolisib był jedną z badanych opcji. Głównym wynikiem było IDFS, czyli czas od operacji do nawrotu choroby, drugiego nowego nowotworu lub zgonu.
Badania w innych nowotworach
Inavolisib jest też badany poza rakiem piersi.[2][7][10][14] W badaniu 2025-522981-61-00 oceniano go w zaawansowanym raku endometrium z mutacją PIK3CA, a głównym wynikiem był odsetek odpowiedzi guza.
W badaniu 2025-521327-67-00 Inavolisib badano u osób z przerzutowym rakiem prostaty opornym na kastrację, porównując go z wyborem badacza: zmianą inhibitora szlaku receptora androgenowego albo docetakselem. Głównym wynikiem było radiologiczne przeżycie wolne od progresji, czyli czas bez pogorszenia widocznego w badaniach obrazowych.
W badaniu 2023-507418-28-00, które obejmowało wiele różnych guzów litych z określonym biomarkerem, oceniano skuteczność inavolisib w zaawansowanych lub przerzutowych nowotworach. Głównym wynikiem był odsetek odpowiedzi guza oceniany przez niezależny komitet przeglądowy według kryteriów RECIST v1.1.
W badaniu 2023-508194-89-00, dotyczącym rzadkich nabłonkowych guzów jajnika, inavolisib był jedną z wielu opcji leczenia kierowanych biomarkerami. Głównym wynikiem był potwierdzony odsetek odpowiedzi guza oceniany przez badacza.
W badaniu 2023-504263-16-00 nie oceniano jednego nowego nowotworu, ale zapewniano dalszy dostęp do leczenia dla osób wcześniej włączonych do sponsorowanych badań Genentech i/lub Roche. Wśród dostępnych terapii znajdował się także inavolisib, a głównym celem było utrzymanie dostępu do leczenia dla kwalifikujących się uczestników.
Fazy badań i liczba uczestników
W danych znajdują się badania fazy 1, fazy 2 i fazy 3.[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14] Faza 1 zwykle skupia się bardziej na bezpieczeństwie i pierwszych oznakach działania, a fazy 2 i 3 częściej porównują skuteczność różnych schematów leczenia w większych grupach.[2][4][7][8][9][12][13]
Liczba uczestników w tych próbach jest różna, od 48 osób w badaniu endometrium do 949 osób w badaniu opartym na ctDNA.[10] Duże badania fazy 3 obejmują na przykład 324, 450, 458 i 230 osób, co pokazuje, że inavolisib jest oceniany w szerokich programach klinicznych.[3][9][8]
Jakie wyniki są mierzone
W badaniach z inavolisib najczęściej mierzy się odpowiedź obiektywną, czyli to, czy guz się zmniejsza lub znika według ustalonych kryteriów.[2][7][10][11] W kilku próbach ważne są też wskaźniki czasu, takie jak przeżycie wolne od progresji, radiologiczne przeżycie wolne od progresji oraz IDFS.[3][6][8][9][12]
Niektóre badania skupiają się na bezpieczeństwie, czyli na liczbie i nasileniu działań niepożądanych, zmianach w badaniach laboratoryjnych, parametrach życiowych i EKG.[4][11] W badaniach z inavolisib wprost wymieniono między innymi hiperglikemię, zapalenie jamy ustnej oraz biegunkę jako ważne działania niepożądane do oceny.
W badaniach neoadiuwantowych i pooperacyjnych oceniano także wyniki patologiczne oraz wskaźniki związane z chorobą resztkową, takie jak ctDNA lub całkowita odpowiedź patologiczna.[1][5] To pokazuje, że próby nie sprawdzają tylko tego, czy guz się zmniejsza, ale także czy po leczeniu pozostają ślady choroby.[1][5]
Kto może brać udział
Kryteria udziału różnią się między badaniami, ale często obejmują osoby z określonym typem raka piersi i z konkretną zmianą genetyczną, najczęściej mutacją PIK3CA.[1][3][4][8][9][10][11][12] W innych badaniach włączane są osoby z guzami litymi z biomarkerami, z rakiem endometrium lub z rakiem prostaty opornym na kastrację.[2][7][10]
W części prób ważny jest też status receptorów, na przykład HR-dodatni albo HER2-ujemny, ponieważ pomaga to dobrać osoby, które mogą najbardziej skorzystać z danego schematu.[3][8][9][11][12] W badaniach porównawczych uczestnicy mogą otrzymywać inavolisib z innymi lekami albo lek porównawczy, taki jak placebo lub inne aktywne leczenie.[3][8][9][11][12][13]
Najważniejsze pojęcia
RECIST v1.1 to zestaw zasad używany do oceny, czy guz się zmniejsza, pozostaje bez zmian, czy rośnie.[2][7][10][11][13] Placebo to leczenie bez aktywnej substancji, używane do porównania z lekiem badanym.[3][8][9]
Fulwestrant, letrozol, palbocyklib, rybocyklib, trastuzumab i pertuzumab to leki, z którymi inavolisib jest badany w różnych schematach leczenia.[1][3][4][8][9][11][12] Neoadiuwantowe leczenie oznacza leczenie podawane przed operacją, a leczenie podtrzymujące to leczenie stosowane po leczeniu początkowym, aby utrzymać efekt.[1]
ctDNA to krążące DNA nowotworu we krwi, które może pokazać, czy po leczeniu zostały jeszcze ślady choroby. Hiperglikemia oznacza zbyt wysoki poziom cukru we krwi, a stomatitis/oral mucositis to stan zapalny lub bolesność jamy ustnej.