Badanie ianalumabu u dorosłych pacjentów z pierwotną małopłytkowością immunologiczną i ciepłą autoimmunologiczną anemią hemolityczną, którzy wcześniej odnieśli korzyść z leczenia ianalu
Badanie oceniające skuteczność i bezpieczeństwo ianalumabu w porównaniu z placebo u dorosłych pacjentów z ciepłą niedokrwistością hemolityczną autoimmunologiczną po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia
Niedokrwistość hemolityczna z przeciwciałami typu ciepłego to rzadka choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje własne czerwone krwinki organizmu. Choć choroba jest poważna i wymaga długotrwałego leczenia, odpowiednia i szybka opieka medyczna pozwala na skuteczne zarządzanie objawami.
Czym jest niedokrwistość hemolityczna z przeciwciałami typu ciepłego
Niedokrwistość hemolityczna z przeciwciałami typu ciepłego to najczęstsza postać autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej (AIHA). Jest to stan, w którym układ odpornościowy człowieka błędnie rozpoznaje własne czerwone krwinki jako obce substancje i je atakuje. W wyniku tego organizm wytwarza przeciwciała, które niszczą czerwone krwinki, co prowadzi do zmniejszenia ich liczby we krwi – stanu zwanego niedokrwistością.
Nazwa "ciepłe przeciwciała" odnosi się do temperatury, w której te przeciwciała są najbardziej aktywne. W przeciwieństwie do zimnej postaci choroby, tutaj przeciwciała atakują czerwone krwinki przy normalnej temperaturze ciała (37-40°C). Stanowi to około 70-80% wszystkich przypadków autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej u dorosłych i około 50% przypadków u dzieci.
Czerwone krwinki w normalnych warunkach żyją około 120 dni. Jednak w tej chorobie są niszczone niemal tak szybko, jak powstają, co pozostawia bardzo mało krwinek w krwioobiegu. Choroba może rozwijać się stopniowo przez kilka tygodni lub w niektórych przypadkach objawy mogą pojawić się w ciągu kilku dni.
Autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna jest rzadką i niejednorodną chorobą, która dotyka od 1 do 3 osób na 100 000 pacjentów rocznie. Niedokrwistość hemolityczna z przeciwciałami typu ciepłego stanowi najczęstszą postać tego schorzenia.
Przyczyny choroby
Niedokrwistość hemolityczna z przeciwciałami typu ciepłego może wystąpić w dwóch postaciach: pierwotnej (idiopatycznej) i wtórnej.
Około połowa przypadków to postać pierwotna, w której nie można znaleźć żadnej konkretnej przyczyny choroby. W takich sytuacjach choroba rozwija się bez widocznej obecności innego schorzenia.
Druga połowa przypadków to postać wtórna, która pojawia się jako skutek innych stanów chorobowych. Choroba może być związana z infekcją górnych dróg oddechowych, toczniem rumieniowatym układowym lub nowotworami, takimi jak przewlekła białaczka limfocytowa. Może również występować w przebiegu innych chorób autoimmunologicznych oraz nowotworów krwi.
Kilka leków również wiąże się z rozwojem ciepłej postaci choroby. Do leków tych należą chinidyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, alfa-metylodopa oraz antybiotyki, takie jak penicyliny, cefalosporyny (w tym ceftriakson i cefotetan) oraz cyprofloksacyna.
Mechanizm powstawania choroby
Najczęstszym typem przeciwciał zaangażowanych w niedokrwistość hemolityczną z przeciwciałami typu ciepłego jest IgG, chociaż czasami występuje również IgA. Przeciwciała IgG przyczepiają się do czerwonych krwinek, pozostawiając swoją część FC odsłoniętą, z maksymalną reaktywnością w temperaturze 37°C.
Region FC jest rozpoznawany i chwytany przez receptory FC znajdujące się na monocytach i makrofagach w śledzionie. Komórki te "odkrajają" fragmenty błony czerwonych krwinek, jakby je nadgryzały. Utrata błony powoduje, że czerwone krwinki przekształcają się w sferocyty – komórki o kulistym kształcie.
Objawy
Objawy niedokrwistości hemolitycznej z przeciwciałami typu ciepłego mogą być łagodne lub zagrażające życiu i wymagają długoterminowego leczenia. Nasilenie objawów zależy od stopnia, w jakim organizm jest w stanie zrekompensować zwiększoną produkcję czerwonych krwinek.
Dominują objawy związane z niedokrwistością, a także żółtaczka – zażółcenie skóry i białek oczu. Żółtaczka często nasila się u osób z współistniejącym zespołem Gilberta.
Choroba jest bardzo dobrze kontrolowalna przy odpowiednim leczeniu, ale może być śmiertelna, jeśli pozostanie nieleczona. Natychmiastowa interwencja medyczna jest niezbędna.
Rozpoznanie
Niedokrwistość hemolityczna z przeciwciałami typu ciepłego charakteryzuje się dowodami na hemolizę (rozpad czerwonych krwinek) oraz dodatnim wynikiem bezpośredniego testu antyglobulinowego, który wykrywa obecność IgG, a czasami także dopełniacza na powierzchni czerwonych krwinek.
Rozpoznanie opiera się na badaniach laboratoryjnych krwi, które pozwalają lekarzom ocenić stopień niszczenia czerwonych krwinek oraz określić typ przeciwciał odpowiedzialnych za chorobę.
Leczenie
Leczenie niedokrwistości hemolitycznej z przeciwciałami typu ciepłego wciąż nie jest w pełni oparte na dowodach naukowych z dużych badań klinicznych. Wybór metody zależy od wielu czynników, w tym od tego, czy choroba jest pierwotna czy wtórna, jak ciężka jest niedokrwistość, oraz czy istnieje schorzenie podstawowe wymagające leczenia.
Leczenie pierwszego rzutu
Kortykosteroidy to leki pierwszego wyboru w leczeniu ciepłej postaci choroby. Są skuteczne u 70-85% pacjentów. Kortykosteroidy tłumią produkcję przeciwciał przez układ odpornościowy. Na początku podaje się wysokie dawki, a następnie stopniowo zmniejsza się je przez okres od 6 do 12 miesięcy.
Leczenie kortykosteroidami jest wysoce skuteczne – ponad 85% pacjentów reaguje na terapię, jednak mniej niż jedna trzecia utrzymuje odpowiedź po stopniowym odstawieniu leku. Do przykładowych leków należą prednizon, prednizolon i metyloprednizolon.
Leczenie drugiego rzutu
W przypadku chorób opornych na leczenie lub nawrotów obecna sekwencja terapii drugiego rzutu obejmuje rytuksymab, który jest skuteczny w około 80-90% przypadków. Rytuksymab to rodzaj leku biologicznego zwanego przeciwciałem monoklonalnym. Pierwotnie opracowany do leczenia nowotworów krwi, jest również stosowany w leczeniu niektórych chorób autoimmunologicznych.
Podawanie rytuksymabu u pacjentów, u których zawiodły kortykosteroidy, zapewnia całkowitą remisję u ponad 75% chorych i może być długotrwałe. Coraz więcej dowodów wspiera stosowanie rytuksymabu jako terapii pierwszego rzutu w połączeniu z kortykosteroidami.
Ponad 50% pacjentów, u których rytuksymab nie przynosi efektu, reaguje na leki stymulujące erytropoezę lub leki immunosupresyjne, takie jak azatiopryna, cyklofosfamid, cyklosporyna lub mykofenolan mofetylu.
Splenektomia
Splenektomia – operacyjne usunięcie śledziony – może być skuteczna, gdy inne metody leczenia zawodzą. Jest skuteczna u około 2 na 3 pacjentów, z potencjalną całkowitą remisją u nawet 20% chorych. Najlepiej odroczyć ten zabieg, jeśli to możliwe, ale oferuje on długotrwałą remisję u ponad dwóch trzecich pacjentów.
Usunięcie śledziony może pomóc zapobiec przedwczesnemu niszczeniu czerwonych krwinek. Zabieg może być wykonany laparoskopowo (przez mały nacięcie w brzuchu) lub jako operacja otwarta z większym nacięciem. Pełne wyleczenie po operacji trwa około 4 do 6 tygodni.
Ponieważ śledziona jest częścią układu odpornościowego, po jej usunięciu pacjent może być bardziej podatny na infekcje.
Dodatkowe terapie
Dodatkowe metody leczenia obejmują dożylne immunoglobuliny, danazol, wymianę osocza oraz alemtuzumab i wysokie dawki cyklofosfamidu jako opcję ostatniej szansy.
Profilaktyczne podawanie kwasu foliowego jest wskazane, ponieważ aktywna hemoliza może zużywać folian i powodować megaloblastozę.
W rzadkich przypadkach, gdy niedokrwistość jest ciężka i zagraża życiu, może być konieczne przetoczenie krwi.
Nowe metody leczenia
Szereg nowych metod leczenia niedokrwistości hemolitycznej z przeciwciałami typu ciepłego, takich jak fostamatynib, rilzabrutynib i inhibitory FcRn, wykazuje obiecujące wyniki.
Rokowanie i perspektywy
Niedokrwistość hemolityczna z przeciwciałami typu ciepłego jest chorobą wysoce kontrolowalną, ale może być śmiertelna, jeśli pozostanie nieleczona. Kluczowa jest szybka opieka medyczna.
Objawy choroby mogą być łagodne lub zagrażające życiu i wymagają długoterminowego zarządzania. Leczenie pierwotnej i wtórnej postaci choroby może się różnić.
Opracowano algorytmy leczenia, których celem jest unikanie nadmiernego stosowania kortykosteroidów przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznej kontroli choroby.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Dania
