Łuszczyca kropelkowata

Czym jest łuszczyca kropelkowata

Łuszczyca kropelkowata to szczególna postać łuszczycy, która objawia się nagłym pojawieniem małych, różowo-czerwonych plam na skórze. Nazwa choroby pochodzi od łacińskiego słowa „gutta", co oznacza „kroplę" – i rzeczywiście, zmiany skórne przypominają krople deszczu rozsiane po ciele1.

Łuszczyca kropelkowata różni się od innych postaci łuszczycy. Większość osób, które ją przechodzą, całkowicie wyzdrowieje. Jednak szacuje się, że około jedna trzecia osób, u których rozwinie się łuszczyca kropelkowata, ostatecznie zachoruje na przewlekłą łuszczycę plackowatą, która charakteryzuje się większymi, łuszczącymi się obszarami skóry zwanymi „blaszkami"1.

Łuszczyca to choroba zapalna, co oznacza, że układ odpornościowy organizmu z nieznanego powodu zaczyna reagować zbyt silnie i wywołuje objawy chorobowe1. Zmiany w łuszczycy pojawiają się, ponieważ nadaktywny układ odpornościowy przyspiesza wzrost komórek skóry. Normalne komórki skóry rosną i są usuwane w ciągu miesiąca. W łuszczycy dzieje się to w zaledwie trzy lub cztery dni. Zamiast złuszczać się, komórki skóry gromadzą się na jej powierzchni2.

Kto choruje na łuszczycę kropelkowatą

Łuszczyca kropelkowata najczęściej występuje u dzieci i młodych dorosłych. Jest to druga najczęstsza postać łuszczycy u dzieci, zaraz po przewlekłej łuszczycy plackowatej3. Większość przypadków obserwuje się u dzieci, jednak młodzi dorośli, zwłaszcza osoby poniżej 30 roku życia, również mogą na nią zachorować1.

Łuszczyca kropelkowata może wystąpić u osób wszystkich ras i płci. Stanowi około 2% wszystkich przypadków łuszczycy, a według innych danych około 8% osób żyjących z łuszczycą rozwija tę konkretną postać choroby12. Często jest to pierwsza manifestacja łuszczycy u danej osoby, chociaż może również wystąpić u osób, które już wcześniej chorowały na przewlekłą łuszczycę3.

Objawy łuszczycy kropelkowatej

Charakterystyczną cechą łuszczycy kropelkowatej jest nagłe pojawienie się wielu małych zmian skórnych. Objawy obejmują12:

• Okrągłe lub łzowate, różowo-czerwone plamy na skórze. Te plamy mają zazwyczaj od 2 do 10 milimetrów średnicy.
• Plamy pokryte drobną łuską, która jest cieńsza niż w łuszczycy plackowatej.
• Swędzenie skóry, które jest powszechnym objawem łuszczycy.
• Zmiany najczęściej pojawiają się na tułowiu, rękach i nogach, ale mogą występować również na twarzy, uszach, owłosionej skórze głowy i innych częściach ciała.

U osób o ciemniejszym odcieniu skóry łuszczyca kropelkowata może być trudniejsza do rozpoznania, ponieważ zmiany mogą nie wyglądać na czerwone lub łuszczące się2. Mogą mieć barwę zbliżoną do koloru skóry z delikatną białą łuską4.

Wiele osób z łuszczycą kropelkowatą ma jednocześnie inny typ łuszczycy w innych miejscach na ciele, na przykład łuszczycę plackowatą2. Nowe zmiany zwykle pojawiają się w ciągu pierwszego miesiąca choroby, pozostają stabilne w drugim miesiącu, a remisja rozpoczyna się w trzecim miesiącu5.

Przyczyny i czynniki wyzwalające

Dokładna przyczyna łuszczycy nie jest w pełni poznana. Lekarze uważają, że wpływ mają geny i układ odpornościowy6. Pewne czynniki mogą wywołać napad objawów.

Łuszczyca kropelkowata zwykle rozwija się 1-2 tygodnie po zakażeniu paciorkowcowym górnych dróg oddechowych, szczególnie po anginie lub zakażeniach w innych miejscach, takich jak zapalenie skóry okolicy odbytu (obszar wokół odbytnicy) wywołane paciorkowcami3. Paciorkowce beta-hemolityczne mogą bezpośrednio stymulować wzrost komórek T w migdałkach, które następnie atakują skórę3. Około 80% osób z łuszczycą kropelkowatą miało wcześniej zakażenie paciorkowcowe, zwykle w gardle, ale czasami na skórze4.

Łuszczyca kropelkowata była również zgłaszana po zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) oraz po innych zakażeniach wirusowych, takich jak zakażenie wirusem Coxsackie3.

Typowe czynniki wyzwalające łuszczycę kropelkowatą to26:

• Niektóre leki, takie jak leki przeciwmalaryczne i beta-blokery.
• Zakażenia, takie jak grypa, zakażenia zatok lub zakażenia górnych dróg oddechowych.
• Zakażenie paciorkowcowe (angina).
• Zapalenie migdałków.
• Uszkodzenia skóry, w tym skaleczenia, oparzenia i ukąszenia owadów.
• Stres.
• Oparzenia słoneczne.
• Nadmierna ilość alkoholu.

Łuszczyca może być ciężka u osób z osłabionym układem odpornościowym. Dotyczy to osób z HIV/AIDS, chorobami autoimmunologicznymi, w tym reumatoidalnym zapaleniemstawów, lub osób poddawanych chemioterapii z powodu raka6.

Rozpoznanie choroby

Lekarz podczas ustalania rozpoznania łuszczycy bierze pod uwagę kilka czynników26:

• Wygląd skóry – łuszczyca kropelkowata objawia się wieloma małymi, okrągłymi i łuszczącymi się plamkami.
• Lokalizacja zmian – są miejsca na ciele, w których łuszczyca występuje częściej.
• Świąd skóry – jest to powszechny objaw łuszczycy.
• Biopsja skóry (pobranie małego fragmentu skóry do zbadania pod mikroskopem) – może być wykonana, aby potwierdzić, czy jest to łuszczyca, czy inny stan skórny.

Rozpoznanie zwykle opiera się na wyglądzie plam na skórze. Często osoba z łuszczycą kropelkowatą niedawno miała ból gardła lub zakażenie górnych dróg oddechowych6.

Badania potwierdzające rozpoznanie mogą obejmować6:

• Biopsję skóry.
• Posiew z gardła (badanie wydzieliny z gardła w celu wykrycia bakterii).
• Badania krwi na obecność niedawnego narażenia na bakterie paciorkowcowe.

Łuszczyca kropelkowata może być błędnie diagnozowana jako łupież różowy lub liszaj płaski2.

Leczenie i postępowanie

Chociaż nie ma lekarstwa na łuszczycę, obecnie dostępne są skuteczniejsze metody leczenia niż kiedykolwiek wcześniej. Leczenie łuszczycy może pomóc złagodzić objawy, a także obniżyć ryzyko rozwoju chorób współistniejących, takich jak łuszczycowe zapaleniestawów, choroby serca, otyłość, cukrzyca i depresja2.

Jeśli zostało stwierdzone niedawne zakażenie, lekarz może przepisać antybiotyki6.

Łagodne przypadki łuszczycy kropelkowatej są zwykle leczone w domu. Lekarz może zalecić6:

• Kortyzonu (hormonu o działaniu przeciwzapalnym) lub inne kremy przeciwświądowe i przeciwzapalne.
• Szampony przeciwłupieżowe (dostępne bez recepty lub na receptę).
• Balsamy zawierające dziegieć węglowy.
• Kremy nawilżające.
• Leki na receptę zawierające witaminę D do stosowania na skórę miejscowo lub witaminę A (retinoidy) do przyjmowania doustnie.

Osoby z ciężką łuszczycą kropelkowatą mogą otrzymać leki hamujące układ odpornościowy6. Łuszczyca kropelkowata dobrze reaguje na leczenie miejscowe i fototerapię (leczenie światłem)7.

Leczenie łuszczycy zazwyczaj pomaga kontrolować stan choroby. Większość osób może być leczona przez lekarza pierwszego kontaktu. Jeśli objawy są szczególnie ciężkie lub nie reagują dobrze na leczenie, lekarz może skierować pacjenta do dermatologa (specjalisty chorób skóry)8.

Leczenie łuszczycy może wymagać regularnego przeglądu. Różne rodzaje leczenia są często stosowane w połączeniu8.

Rokowanie i przebieg choroby

W przeciwieństwie do łuszczycy plackowatej, łuszczyca kropelkowata zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni bez jakiegokolwiek leczenia, chociaż około jedna trzecia osób może mieć długotrwałą chorobę4. Większość osób, które mają łuszczycę kropelkowatą, wyzdrowieje całkowicie1.

Jednak szacuje się, że około jedna trzecia osób, u których rozwinie się łuszczyca kropelkowata, ostatecznie zachoruje na przewlekłą łuszczycę plackowatą1. Około 50% osób z łuszczycą kropelkowatą rozwinie łuszczycę plackowatą w późniejszym życiu4. Nowe zmiany kropelkowate pojawiają się w ciągu pierwszego miesiąca choroby, pozostają stabilne w drugim miesiącu, a remisja rozpoczyna się w trzecim miesiącu5.

Zapalenie wywołane przez łuszczycę może wpływać na inne narządy i tkanki w organizmie. Osoby z łuszczycą mogą również doświadczać powiązanych problemów zdrowotnych. Jedna na trzy osoby z łuszczycą może również rozwinąć łuszczycowe zapaleniestawów2. Osoby z łuszczycą mają nieco podwyższone ryzyko rozwoju cukrzycy i chorób układu krążenia w porównaniu z ogólną populacją, chociaż nie wiadomo dlaczego9.

Regularne ćwiczenia i zdrowa dieta są zalecane dla wszystkich, nie tylko dla osób z łuszczycą, ponieważ mogą pomóc w zapobieganiu wielu problemom zdrowotnym. Regularne ćwiczenia i zdrowa, zbilansowana dieta mogą również zmniejszyć stres, co może poprawić stan łuszczycy9.

Łuszczyca kropelkowata nie jest zaraźliwa, co oznacza, że nie może się przenosić na inne osoby6.