Hipomagnezemia to stan, w którym poziom magnezu we krwi spada poniżej normy. Magnez jest kluczowym minerałem dla organizmu – odpowiada za pracę mózgu, serca i mięśni. Niedobór tego pierwiastka może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, ale na szczęście jest skutecznie leczony.
Czym jest hipomagnezemia?
Hipomagnezemia, znana również jako niedobór magnezu, występuje wtedy, gdy stężenie magnezu we krwi jest niższe niż normalne. Stan ten może być łagodny lub ciężki.
Magnez jest elektrolitem – minerałem, który odgrywa kluczową rolę w wielu procesach zachodzących w organizmie, wpływając na funkcjonowanie komórek, przewodnictwo nerwowe i wiele innych procesów. Mózg, serce i mięśnie są szczególnie zależne od magnezu, aby prawidłowo funkcjonować.
Magnez ma bezpośredni wpływ na równowagę innych elektrolitów, w tym sodu, wapnia i potasu. Hipomagnezemia często występuje razem z hipokalcemią (niskim poziomem wapnia we krwi) i hipokalemią (niskim poziomem potasu we krwi).
Warto zauważyć, że chociaż większość magnezu w organizmie jest przechowywana w kościach, tylko magnez rozpuszczony w płynie zewnątrzkomórkowym (głównie w osoczu krwi) jest dostępny do wykorzystania przez komórki i narządy.
Trzy narządy są odpowiedzialne za utrzymanie prawidłowego poziomu magnezu w organizmie:
Jelito cienkie i grube, które wchłaniają magnez z pożywienia
Kości, które są głównym magazynem magnezu w organizmie
Nerki, które są odpowiedzialne za wydalanie magnezu z moczem
Jeśli którykolwiek z tych procesów jest zaburzony, może to prowadzić do hipomagnezzemii.
Prawidłowy poziom magnezu w surowicy krwi wynosi od 1,46 do 2,68 mg/dl. Hipomagnezemia jest definiowana jako poziom magnezu w surowicy poniżej 1,46 mg/dl. Inne źródła podają zakres normalny od 1,7 do 2,3 mg/dl (1,4 do 2,1 mEq/l, 0,7 do 1,05 mmol/l).
Przyczyny niskiego poziomu magnezu
Hipomagnezemia może być spowodowana niskim spożyciem magnezu w diecie. Może również wystąpić, gdy zbyt dużo magnezu jest tracone przez nerki lub jelita.
Najczęstsze przyczyny niskiego poziomu magnezu obejmują:
Nadużywanie alkoholu
Oparzenia zajmujące dużą powierzchnię ciała
Przewlekła biegunka
Nadmierne oddawanie moczu (wielomocz), na przykład w przypadku niekontrolowanej cukrzycy i podczas powrotu do zdrowia po ostrym uszkodzeniu nerek
Hiperaldosteronizm (zaburzenie, w którym nadnercza wydzielają zbyt dużo hormonu aldosteronu do krwi)
Zaburzenia kanalików nerkowych
Zespoły złego wchłaniania, takie jak celiakia i choroba zapalna jelit
Niedożywienie
Leki, w tym amfoterycyna, przeciwciała skierowane przeciwko receptorowi naskórkowego czynnika wzrostu (EGF), cisplatyna, cyklosporyna, leki moczopędne, inhibitory pompy protonowej, takrolimus i antybiotyki aminoglikozydowe
Zapalenie trzustki (obrzęk i stan zapalny trzustki)
Nadmierne pocenie się
Leki moczopędne, zwłaszcza diuretyki pętlowe i tiazydowe, mogą powodować zwiększone wydalanie magnezu przez nerki. Długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej (dłużej niż rok) w połączeniu z lekami moczopędnymi zwiększa ryzyko hipomagnezzemii.
Niektóre leki chemioterapeutyczne, szczególnie cisplatyna, mogą powodować zwiększone straty magnezu przez nerki oraz ogólne zmniejszenie funkcji nerek. Straty magnezu mogą być poważne i utrzymywać się mimo przerwania chemioterapii.
Amfoterycyna B może powodować hipomagnezzemię, hipokalemię i ostre uszkodzenie nerek. Ryzyko każdego z tych problemów wzrasta wraz z czasem trwania terapii amfoterycyną B oraz jednoczesnym stosowaniem innego leku nefrotoksycznego.
Objawy i oznaki hipomagnezzemii
Niektórzy pacjenci nie mają żadnych objawów. Na początku można nie zauważyć żadnych symptomów hipomagnezzemii. Jednak niektóre wczesne oznaki obejmują nudności i zmniejszenie apetytu. Może również wystąpić uczucie osłabienia i wymioty.
Częste objawy hipomagnezzemii to:
Nieprawidłowe ruchy gałek ocznych (oczopląs)
Drgawki
Zmęczenie
Skurcze lub spazmy mięśni
Osłabienie mięśni
Drętwienie
Inne objawy mogą obejmować:
Zmiany w osobowości
Mrowienie w ciele
Nieprawidłowy rytm serca
Objawy kliniczne obejmują anoreksję (brak apetytu), nudności, wymioty, letarg, osłabienie, zmianę osobowości, tężyczkę (na przykład dodatni objaw Trousseau lub Chvostka lub spontaniczny skurcz dłoniowo-stopowy, nadrefleksja), drżenie i drżenia mięśniowe.
Objaw Trousseau to wywołanie skurczu nadgarstka przez zmniejszenie dopływu krwi do dłoni za pomocą opaski uciskowej lub mankietu ciśnieniomierza napompowanego do 20 mm Hg powyżej ciśnienia skurczowego i założonego na przedramię na 3 minuty. Objaw Chvostka to mimowolne drganie mięśni twarzy wywołane lekkim uderzeniem w nerw twarzowy.
Hipomagnezemia może wydłużać wszystkie odstępy w zapisie EKG (PR, QRS, QT). Najczęściej występuje wydłużony odstęp QT, który może prowadzić do niebezpiecznego zaburzenia rytmu serca zwanego torsade de pointes. Może również zwiększać ryzyko różnych innych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza migotania przedsionków.
Diagnozowanie niskiego poziomu magnezu
Lekarz przeprowadzi badanie fizykalne i zapyta o objawy. Badanie krwi zostanie zlecone w celu sprawdzenia poziomu magnezu. Normalny zakres wynosi 1,3 do 2,1 mEq/l (0,65 do 1,05 mmol/l).
Inne badania krwi i moczu, które mogą być wykonane, obejmują:
Badanie poziomu wapnia we krwi
Kompleksowy panel metaboliczny
Badanie poziomu potasu we krwi
Badanie magnezu w moczu
Pomimo kluczowej roli magnezu, nie jest on uwzględniany w rutynowych ocenach laboratoryjnych i musi być specjalnie zlecony na podstawie podejrzenia klinicznego. W związku z tym magnez jest czasami nazywany „zapomnianym kationem".
Badanie zwykle obejmuje elektrokardiogram (EKG), aby ocenić funkcję serca.
Leczenie hipomagnezzemii
Leczenie zależy od nasilenia problemu niskiego poziomu magnezu i może obejmować:
Płyny podawane dożylnie (drogą dożylną)
Magnez podawany drogą dożylną
Leki przyjmowane doustnie (suplementy magnezu)
Podejście do leczenia hipomagnezzemii opiera się głównie na następujących czynnikach:
Obecność lub brak objawów
Nasilenie objawów
Stopień hipomagnezzemii
W większości przypadków objawy i oznaki hipomagnezzemii są odwracalne po uzupełnieniu magnezu. To, czy magnez jest uzupełniany doustnie czy dożylnie, zależy od nasilenia hipomagnezzemii i związanych z nią objawów.
Źródła utraty magnezu (na przykład stosowanie leków moczopędnych) mogą również wymagać uwzględnienia w leczeniu. Hipomagnezemia często prowadzi do hipokalemii i hipokalcemii – zjawiska w dużej mierze wyjaśnianego przez zahamowanie aktywności biologicznej hormonu przytarczyc. Hipokalcemia i hipokalemia nie ustąpią, dopóki niedobór magnezu nie zostanie skorygowany.
Leczenie dożylne
Dożylne uzupełnianie magnezu jest wskazane u pacjentów z niestabilnością hemodynamiczną, zaburzeniami rytmu serca, tężyczką lub drgawkami; lub zaburzeniami elektrolitowymi, takimi jak hipokalcemia lub hipokalemia.
Leczenie można rozpocząć od 1-2 g (8-16 mEq) siarczanu magnezu podawanego w infuzji przez 2 do 15 minut. Ta dawka może być powtórzona w razie potrzeby.
Leczenie doustne
Doustna lub enteralna (przez przewód pokarmowy) droga podawania jest preferowaną drogą podawania magnezu. U pacjentów bezobjawowych z łagodną hipomagnezzemią i bez nietolerancji żołądkowo-jelitowej (takiej jak biegunka, nudności, wymioty) należy rozważyć doustne uzupełnianie magnezu.
Zwiększenie spożycia magnezu w diecie może pomóc w niedoborach. Produkty takie jak orzechy, nasiona i zielone warzywa liściaste są doskonałymi źródłami magnezu. Dodatkowo zmiany w stylu życia, takie jak ograniczenie spożycia alkoholu, mogą poprawić poziom magnezu.
Kto jest najbardziej narażony?
Hipomagnezemia może dotknąć każdego w każdym wieku. Osoby z pewnymi schorzeniami i w określonych sytuacjach są bardziej narażone na hipomagnezzemię. Występuje ona u:
2% ogólnej populacji w USA
10% do 20% osób hospitalizowanych
50% do 60% osób na oddziale intensywnej terapii (OIT)
30% do 80% osób z uzależnieniem od alkoholu
25% pacjentów z cukrzycą
Możesz być bardziej narażony na hipomagnezzemię, jeśli:
Masz cukrzycę
Jesteś osobą uzależnioną od alkoholu
Karmisz piersią
Jesteś starszą osobą – magnez staje się trudniejszy do wchłaniania wraz z wiekiem
Jesteś niedożywiony z powodu chorób, takich jak zaburzenia odżywiania lub inne schorzenie, które wpływa na trawienie lub powoduje biegunkę lub wymioty
Niektóre leki mogą również zwiększać ryzyko rozwoju tego schorzenia, w tym leki przeciwgrzybicze, leki powodujące częste oddawanie moczu (diuretyki) oraz niektóre leki chemioterapeutyczne.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.