Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
1 badanie kliniczne w tym schorzeniu
Badanie kliniczne oceniające wpływ cyklopiroksu na rozwój grzybicy paznokci u pacjentów
HiszpaniaW skrócie
Grzybica paznokci to powszechna infekcja grzybicza, która sprawia, że paznokcie stają się grube, żółte i łamliwe. Choroba dotyka szczególnie starsze osoby i może powodować ból oraz dyskomfort, wpływając na codzienne życie.
Grzybica paznokci, znana również jako onychomycosis lub łac. tinea unguium, to zakażenie grzybicze płytki paznokcia, łożyska paznokcia lub obu tych struktur. Jest to jedna z najczęstszych infekcji grzybiczych u ludzi, która może dotyczyć zarówno paznokci u stóp, jak i u rąk, choć paznokcie u nóg są zdecydowanie częściej dotknięte problemem.
Do zakażenia dochodzi, gdy grzyby przedostają się między paznokieć a jego łożysko, zazwyczaj przez pęknięcie lub nacięcie w palcu. Schorzenie to stanowi około jednej trzeciej wszystkich grzybiczych infekcji skóry i połowę wszystkich chorób paznokci. Choć nie zagraża życiu, nieleczona grzybica paznokci może prowadzić do bólu, dyskomfortu i ograniczeń fizycznych, znacząco wpływając na jakość życia pacjentów.
Częstość występowania grzybicy paznokci wzrasta znacząco z wiekiem. Specjaliści medyczni szacują, że zakażenie to dotyka 1 na 10 osób w ogólnej populacji. U osób powyżej 60. roku życia wskaźnik ten wzrasta do 1 na 5 (20%), a u osób powyżej 70. roku życia aż do 1 na 2 (50%).
Grzybica paznokci jest wywoływana przez różne rodzaje grzybów, a nie przez robaki, jak mogłaby sugerować niektóre nazwy potoczne. Najczęstszymi sprawcami są dermatofity – pleśnie wymagające do wzrostu białka zwanego keratyną, które jest głównym budulcem paznokci. Dermatofity odpowiadają za około 90% przypadków grzybicy paznokci u stóp. Najczęstszym gatunkiem jest Trichophyton rubrum.
Około 65% przypadków grzybicy paznokci jest wywoływanych przez dermatofity, natomiast pozostałe przypadki mogą być spowodowane przez inne pleśnie niedermtofitowe (takie jak Aspergillus, Scopulariopsis, Fusarium) lub drożdżaki, w tym Candida.
Zakażenie może rozprzestrzeniać się poprzez:
Istnieje wiele czynników zwiększających ryzyko rozwoju grzybicy paznokci. Do najważniejszych należą:
Inne czynniki ryzyka obejmują starszy wiek, płeć męską, palenie tytoniu, korzystanie z obcisłego obuwia, chodzenie boso w miejscach publicznych oraz narażenie na osoby z grzybicą stóp lub paznokci (na przykład członków rodziny).
Grzybica paznokci może zmieniać wygląd paznokcia na wiele sposobów. Paznokcie stają się zazwyczaj pogrubione, żółte i mogą wykazywać białe plamy oraz smugi. Typowe objawy obejmują również:
Na początku choroby pacjenci mogą zgłaszać jedynie problemy kosmetyczne związane z wyglądem paznokcia, nie odczuwając fizycznych objawów. W miarę postępu choroby może dochodzić do problemów z chodzeniem, staniem i wykonywaniem ćwiczeń, a także do uczucia mrowienia, bólu, dyskomfortu oraz utraty zręczności.
Grzybica paznokci ma pięć głównych podtypów:
Pacjenci mogą mieć kombinację tych podtypów. Całkowita dystroficzna grzybica paznokci to najbardziej zaawansowana forma, która objawia się pogrubionym, matowym i żółtobrązowym paznokciem.
Dokładna diagnoza jest istotna przed rozpoczęciem leczenia, ponieważ tylko około połowy zmian paznokci jest wywołana przez grzyby. Terapia jest długotrwała i może powodować działania niepożądane, dlatego potwierdzenie rozpoznania jest kluczowe.
Rozpoznanie grzybicy paznokci ustala się na podstawie badania mikroskopowego z użyciem wodorotlenku potasu (KOH), hodowli grzybiczej, badania histopatologicznego lub reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR). Test z wodorotlenkiem potasu z potwierdzającą hodowlą grzybiczą, barwieniem kwasem Schiffa (PAS) lub PCR jest preferowanym podejściem diagnostycznym.
Przed pobraniem próbki paznokieć należy oczyścić 70% alkoholem izopropylowym. Próbkę zbiera się z obszaru najbardziej dotkniętego zakażeniem, często spod paznokcia lub z jej dystalnego brzegu. Badanie histopatologiczne z barwieniem kwasem Schiffa zwiększa czułość wykrywania zakażenia.
Leczenie grzybicy paznokci ma na celu całkowite wyeliminowanie grzyba i przywrócenie normalnego wyglądu paznokcia. Decyzje dotyczące terapii powinny opierać się na nasileniu choroby, chorobach współistniejących i preferencjach pacjenta.
Leki doustne są najskuteczniejszą formą leczenia. Terbinafina preferowana jest nad terapią miejscową ze względu na wyższą skuteczność i krótszy czas leczenia. Meta-analizy wykazują wskaźniki wyleczenia grzybiczego na poziomie 76% dla terbinafiny, 63% dla itrakonazolu stosowanego impulsowo, 59% dla itrakonazolu w dawkowaniu ciągłym oraz 48% dla flukonazolu.
Leczenie miejscowe, obejmujące cyklopiroks 8%, efinakonazol 10% i tawaborol 5%, jest mniej skuteczne niż leki doustne, ale może być stosowane w łagodnych do umiarkowanych przypadkach, z mniejszą liczbą działań niepożądanych i interakcji lekowych. Cyklopiroks ma wskaźnik niepowodzenia przekraczający 60%.
Równoczesne przycinanie i usuwanie zmienionej tkanki paznokcia (debridement) zwiększa skuteczność leczenia farmakologicznego. Okresowe usuwanie zmienionej tkanki jest realną opcją dla pacjentów, którzy nie chcą stosować terapii systemowej lub nie mogą stosować leków miejscowych.
Leczenie systemowe jest zawsze wymagane w przypadku bliższej podpłytkowej grzybicy oraz obwodowej podpłytkowej grzybicy obejmującej obszar nasady paznokcia (lunula). Powierzchniowa biała grzybica i obwodowa grzybica ograniczona do końcowej części paznokcia mogą być leczone środkami miejscowymi.
Nowsze metody leczenia, takie jak terapia fotodynamiczna i lasery, wykazują obiecujące wyniki w badaniach in vitro, ale potrzebne są dalsze badania kliniczne.
Zapobieganie zakażeniu lub nawrotowi grzybicy paznokci wymaga regularnych działań. Kluczowe nawyki obejmują:
Środki zapobiegawcze, takie jak unikanie chodzenia boso w miejscach publicznych oraz dezynfekcja butów i skarpet, mogą zmniejszyć wskaźnik nawrotów. U osób podatnych na nawracające zakażenia warto omówić z lekarzem profilaktyczne leczenie przeciwgrzybicze, które może obejmować roztwory miejscowe lub, w ciężkich lub opornych przypadkach, leki doustne.
Wzmocnienie układu odpornościowego poprzez zdrową dietę, regularną aktywność fizyczną i odpowiednią ilość snu może również pomóc organizmowi w walce z infekcjami.
Grzybica paznokci jest stanem, który często należy traktować jako chorobę wymagającą długotrwałego zarządzania, a nie pełnego wyleczenia. Pomimo leczenia, wskaźnik nawrotów wynosi od 10% do 50% z powodu ponownego zakażenia lub braku całkowitego wyleczenia grzybiczego.
Ustalone zakażenie grzybicze jest trudne do całkowitego wyeliminowania, ale można powstrzymać jego rozprzestrzenianie się i poprawić wygląd paznokcia. Gdy zakażenie grzybicze podniesie paznokieć z jego łożyska, nie przyklei się on ponownie, a nowy paznokieć nie wyrośnie z tej części łożyska. Jednak paznokieć będzie nadal rósł z nasady u podstawy.
Nieleczona grzybica paznokci może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie tkanki łącznej, posocznica, zapalenie kości i szpiku, uszkodzenie tkanek i utrata paznokcia. Może również predysponować pacjentów do zapalenia tkanki łącznej kończyny dolnej.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
