Cholinergiczna pokrzywka to rodzaj bąbli na skórze, które pojawiają się, gdy temperatura ciała wzrasta i zaczynasz się pocić. Wysiłek fizyczny, stres, wysokie temperatury i pikantne potrawy mogą wywoływać nawroty objawów, które często powodują intensywne swędzenie.
Czym jest cholinergiczna pokrzywka?
Cholinergiczna pokrzywka to stan, w którym na skórze pojawiają się bąble (wypukłe czerwone guzki) gdy temperatura ciała wzrasta i zaczynasz się pocić. Jest to reakcja układu immunologicznego (system obronny organizmu), która pojawia się w odpowiedzi na ciepło, na przykład podczas ćwiczeń fizycznych lub brania gorącego prysznica.
Termin "cholinergiczny" odnosi się do neuroprzekaźnika (substancji chemicznej przekazującej sygnały między komórkami nerwowymi) zwanego acetylocholiną. Układ nerwowy parasympatyczny uwalnia tę substancję podczas pocenia się. "Pokrzywka" to medyczna nazwa na bąble skórne.
Cholinergiczna pokrzywka jest w rzeczywistości dość częstym problemem. Aż 1 na 5 osób ma pokrzywkę w pewnym momencie swojego życia. Cholinergiczna pokrzywka stanowi około 1 na 3 przypadki tak zwanej pokrzywki fizycznej – czyli bąbli wywołanych przez fizyczne bodźce, takie jak ciepło, zimno lub ucisk. Około 7% osób z przewlekłą pokrzywką (bąble trwające dłużej niż sześć tygodni) ma cholinergiczną pokrzywkę.
Przyczyny i czynniki wywołujące
Eksperci wciąż nie wiedzą dokładnie, co powoduje cholinergiczną pokrzywkę. Jedna z hipotez wskazuje na układ nerwowy cholinergiczny jako głównego winowajcę. Mechanizm działa w następujący sposób: gdy temperatura ciała wzrasta, zaczynasz się pocić. W odpowiedzi układ nerwowy uwalnia substancje cholinergiczne (acetylocholinę) z zakończeń nerwowych znajdujących się blisko powierzchni skóry. Acetylocholina drażni skórę, powodując reakcję alergiczną, która wywołuje bąble i obrzęk.
Istnieje kilka teorii dotyczących mechanizmów powstawania choroby. Jedna z nich sugeruje, że osoby dotknięte chorobą mogą mieć zwiększoną liczbę receptorów muskarynowych na komórkach tucznych skóry w miejscach, gdzie pojawiają się bąble. Inna teoria wskazuje, że pokrzywka pojawia się w wyniku wzrostu temperatury wewnętrznej ciała związanego z poceniem się. Niektórzy badacze uważają, że zamiast zmian temperatury wewnętrznej, bezpośrednim wyzwalaczem jest reakcja alergiczna zapośredniczona przez IgE (rodzaj przeciwciała) na składnik ludzkiego potu.
Każdy bodziec, który może wywołać nadmierne pocenie się, może spowodować ten rodzaj pokrzywki. Do najczęstszych czynników wywołujących należą:
Narażenie na wysoką temperaturę, na przykład gorące kąpiele
Spożywanie pikantnych potraw
Stres emocjonalny
Możesz być bardziej narażony na te bąble, jeśli masz egzemę, astmę lub inne alergie, takie jak katar sienny. Również osoby, które mają pokrzywkę z innych przyczyn – na przykład po spożyciu określonych pokarmów lub leków, pod wpływem ucisku na skórę lub zimnej pogody – mogą być bardziej podatne na cholinergiczną pokrzywkę.
Objawy cholinergicznej pokrzywki
Cholinergiczna pokrzywka zazwyczaj objawia się licznymi małymi bąblami na całym ciele. Typowe objawy to:
Niewielkie (1-4 mm) wypukłe bąble, często otoczone większym czerwonym obszarem
Bąble swędzą lub pieką
Mogą łączyć się, tworząc większe obrzęki
Zmiany zazwyczaj pojawiają się najpierw na tułowiu i szyi, a następnie rozprzestrzeniają się na kończyny i twarz. Mogą również pojawić się w innych miejscach. Zmiany są przemijające – zaczynają się w ciągu kilku minut od pojawienia się czynnika wyzwalającego i ustępują w ciągu 90 minut po zaprzestaniu aktywności wywołującej objawy.
Cholinergiczna pokrzywka prawie nigdy nie pojawia się podczas snu. Objawy obejmują swędzenie, które powoduje ból nerwowy, a także zmiany skórne, które rozwijają się w odpowiedzi na ćwiczenia, kąpiel, przebywanie w nagrzanym otoczeniu, spożywanie pikantnych potraw lub stres emocjonalny. Objawy pojawiają się i ustępują szybko przez cały dzień bez ostrzeżenia.
Niektórzy ludzie mogą mieć łagodną postać choroby, ale inni mogą doświadczyć poważnej lub zagrażającej życiu wersji. Oznaki i objawy poważnego przypadku obejmują:
Bąble na całym ciele (uogólniona pokrzywka)
Obrzęk głębszych warstw skóry (obrzęk naczynioruchowy), często wokół twarzy i warg. Jeśli obrzęk powoduje zablokowanie dróg oddechowych w gardle lub języku, może to zagrażać życiu
Skurcz oskrzeli – drogi oddechowe ulegają skurczowi i nienormalnie się kurczą, utrudniając oddychanie
Cholinergiczna pokrzywka może znacząco wpływać na jakość życia, szczególnie w odniesieniu do normalnych codziennych czynności.
Kogo dotyka ta choroba?
Cholinergiczna pokrzywka może dotknąć każdego. Objawy często pojawiają się po raz pierwszy między 10 a 30 rokiem życia.
Częstość występowania tej postaci pokrzywki fizycznej jest wyższa u osób z przewlekłą samoistną pokrzywką. Chociaż choroba występuje u obu płci, częściej pojawia się u mężczyzn.
Rozpoznanie choroby
Rozpoznanie cholinergicznej pokrzywki opiera się głównie na wywiadzie i badaniu klinicznym. Lekarz zadaje pytania o objawy i okoliczności ich występowania. Istotne jest wykluczenie anafilaksji (ciężka, ogólnoustrojowa reakcja alergiczna), która może zagrażać życiu.
Badanie może obejmować tak zwany test prowokacyjny – pacjent wykonuje ćwiczenia fizyczne (na przykład chodzi na bieżni) lub jest poddawany działaniu ciepła, aby sprawdzić, czy pojawią się charakterystyczne bąble. Podczas badania mogą być oceniane parametry życiowe i objawy dotyczące innych układów, takich jak oddechowy, krążenia, nerwowy lub pokarmowy.
W większości przypadków nie jest zalecane wykonywanie szerokiego zakresu badań laboratoryjnych. Dodatkowe badania można wykonać, jeśli historia choroby lub badanie fizykalne sugerują konkretne choroby podstawowe wymagające potwierdzenia.
Cholinergiczną pokrzywkę można podzielić na kilka podtypów, w tym:
Cholinergiczna pokrzywka z zamknięciem porów skórnych
Cholinergiczna pokrzywka z nabytym, uogólnionym brakiem pocenia
Cholinergiczna pokrzywka z alergią na pot
Idiopatyczna (o nieznanej przyczynie) cholinergiczna pokrzywka
Leczenie i postępowanie
Podstawą leczenia jest unikanie czynników wyzwalających, jeśli zostały zidentyfikowane. Głównym sposobem leczenia farmakologicznego są leki przeciwhistaminowe drugiej generacji, które mogą być stopniowane do dawek wyższych niż standardowe.
Tradycyjne opcje leczenia cholinergicznej pokrzywki obejmują leki przeciwhistaminowe drugiej generacji, takie jak cetyryzyna, które są pomocne w tej postaci pokrzywki. Jako leczenie wspomagające można stosować leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, leki przeciwhistaminowe H2, antagonistów receptorów leukotrienowych, leki przeciwhistaminowe o dużej mocy oraz krótkie kursy kortykosteroidów.
W niektórych przypadkach atak cholinergicznej pokrzywki można przerwać przez szybkie schłodzenie organizmu. Światło ultrafioletowe (UV) było korzystne u niektórych pacjentów z tą chorobą, ale należy zachować ostrożność ze względu na przeciwwskazania do światła UV. U pacjentów opornych na konwencjonalne leczenie, którzy mają nadwrażliwość na pot, opisano szybką desensytyzację przy użyciu autologicznego (własnego) potu.
W przypadkach opornej przewlekłej pokrzywki pacjenci mogą być kierowani do specjalistów w celu dodatkowego leczenia, takiego jak omalizumab (lek biologiczny) lub cyklosporyna (lek immunosupresyjny).
Zapobieganie napadom
Pacjenci z cholinergiczną pokrzywką powinni unikać czynników wywołujących objawy. U niektórych osób mogą to być ćwiczenia i jakakolwiek aktywność powodująca pocenie się, taka jak podwyższona temperatura otoczenia, gorące jedzenie, sauny, zanurzanie się w gorącej wodzie, bodźce smakowe, stres emocjonalny.
Modyfikacja diety może być pomocna, ponieważ napady cholinergicznej pokrzywki mogą czasami wynikać z gorących pokarmów i napojów, bardzo przyprawionych potraw oraz alkoholu.
Rokowanie i przebieg choroby
Ponad połowa pacjentów z przewlekłą pokrzywką doświadczy ustąpienia lub poprawy objawów w ciągu roku.
Oceniając jakąkolwiek odpowiedź na leczenie, należy zawsze pamiętać, że cholinergiczna pokrzywka może samoistnie ustępować.
Chociaż choroba często jest łagodna i samoograniczająca się, może powodować znaczny dyskomfort, trwać przez miesiące lub lata, a w rzadkich przypadkach reprezentować poważną chorobę ogólnoustrojową lub zagrażającą życiu reakcję alergiczną.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Francja
