W skrócie
Zakażenia wywołane przez bakterie Peptostreptococcus mogą wystąpić w różnych częściach organizmu i przybierać różne formy – od łagodnych infekcji gardła po poważne powikłania wymagające intensywnego leczenia.
Czym jest zakażenie Peptostreptococcus
Peptostreptococcus to rodzaj bakterii, które są naturalną częścią mikroflory ludzkiego organizmu. Bakterie te żyją normalnie w jamie ustnej, na skórze, w przewodzie pokarmowym, pochwie i drogach moczowych. Pod wpływem określonych warunków, takich jak osłabienie układu odpornościowego lub urazy, te zwykle nieszkodliwe bakterie mogą stać się chorobotwórcze i wywołać różnego rodzaju infekcje.
Zakażenia Peptostreptococcus mogą występować w każdym miejscu ciała, w tym w ośrodkowym układzie nerwowym, głowie, szyi, klatce piersiowej, jamie brzusznej, miednicy, skórze, kościach, stawach i tkankach miękkich. Bakterie te są drugimi pod względem częstości występowania beztlenowcami izolowanymi z zakażeń i stanowią około jednej czwartej wszystkich beztlenowych izolatów bakteryjnych.
Charakterystyka bakterii
Peptostreptococcus to bakterie beztlenowe, co oznacza, że rozwijają się w środowisku bez tlenu. Są to ziarniaki Gram-dodatnie, które nie tworzą przetrwalników. Komórki bakterii są małe, kuliste i mogą występować w krótkich łańcuchach, parach lub pojedynczo.
Charakterystyczną cechą tych bakterii jest wolny wzrost i rosnąca oporność na leki przeciwdrobnoustrojowe. Ze względu na ich wymagania wzrostowe, bakterie Peptostreptococcus są trudne do wyhodowania w laboratorium i często są pomijane w diagnostyce. Ich izolacja wymaga odpowiednich metod pobierania, transportu i hodowli próbek.
Ważne jest również, że taksonomia tych bakterii uległa zmianom. Niektóre gatunki wcześniej klasyfikowane jako Peptostreptococcus zostały przeklasyfikowane. Na przykład, bakteria dawniej znana jako Peptostreptococcus magnus jest obecnie nazywana Finegoldia magna.
Rodzaje zakażeń
Chociaż beztlenowe ziarniaki mogą być izolowane z zakażeń we wszystkich miejscach ciała, wykazują one pewne preferencje wobec określonych lokalizacji. Gatunki Peptostreptococcus, szczególnie P. magnus, są częściej izolowane z ropni podskórnych i tkanek miękkich oraz owrzodzeń stopy cukrzycowej niż z zakażeń wewnątrzbrzusznych.
Zakażenia ośrodkowego układu nerwowego
Beztlenowe ziarniaki Gram-dodatnie mogą być izolowane z zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia tkanki mózgowej oraz ropni wewnątrzczaszkowych, które rozwijają się jako następstwo przewlekłych zakażeń uszu, zatok przynosowych i zębów. Te bakterie zostały wyizolowane z 10-46% przypadków ropni mózgu.
Zakażenia górnych dróg oddechowych i zębów
Wysoki wskaźnik kolonizacji jamy ustno-gardłowej przez ziarniaki beztlenowe tłumaczy ich znaczenie w tych zakażeniach. Bakterie te są często izolowane z ostrych i przewlekłych zakażeń górnych dróg oddechowych i ich powikłań. Zostały one znalezione u 9-38% pacjentów z przewlekłym zapaleniem ucha środkowego.
Zakażenia skóry i tkanek miękkich
Peptostreptococcus może powodować ropnie mózgu, wątroby, piersi i płuc, a także uogólnione martwicze zakażenia tkanek miękkich. Bakterie te uczestniczą w zakażeniach mieszanych beztlenowych, które są powodowane przez wiele różnych rodzajów bakterii występujących jednocześnie.
Zakażenia jamy brzusznej
P. anaerobius był związany z zakażeniami w obrębie jamy brzusznej, okolicy urogenitalnej, narządów płciowych zewnętrznych oraz ropniami przewodu pokarmowego.
Inne zakażenia
Bakterie te mogą również wywoływać zapalenie wsierdzia (choć rzadko), posocznicę (zakażenie krwi), zakażenia miednicy u kobiet, zapalenie okostnej kręgów oraz zakażenia sztucznych stawów. Beztlenowce powodują 8-11% przypadków bakteriemii u dorosłych, a bakterie z grupy Peptostreptococcus stanowią 25-30% wszystkich beztlenowych izolatów.
Czynniki ryzyka i występowanie
Zakażenia Peptostreptococcus występują częściej w zakażeniach przewlekłych oraz w związku z określonymi czynnikami predysponującymi. Bakterie te występują na całym świecie jako część normalnej flory bakteryjnej człowieka.
W warunkach osłabienia odporności lub po urazach bakterie te mogą stać się patogenne i wyrządzić szkodę swojemu gospodarzowi. Zakażenia często mają charakter mieszany, co oznacza, że bakterie Peptostreptococcus występują razem z innymi bakteriami tlenowymi i beztlenowymi.
Leczenie zakażenia
Powrót pacjenta do zdrowia po zakażeniu beztlenowym zależy od szybkiego i odpowiedniego leczenia zgodnie z następującymi zasadami: neutralizacja toksyn wytwarzanych przez beztlenowce, zapobieganie miejscowemu namnażaniu się bakterii przez zmianę środowiska oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się bakterii.
Kontrola środowiska odbywa się poprzez oczyszczanie martwej tkanki, drenaż ropy, poprawę krążenia, zniesienie niedrożności i zwiększenie natlenienia tkanek. W wielu przypadkach terapia przeciwdrobnoustrojowa jest jedyną formą leczenia, ale może być również uzupełnieniem postępowania chirurgicznego.
Antybiotyki
Ponieważ bakterie beztlenowe, w tym Peptostreptococcus, są zazwyczaj izolowane w mieszaninie z bakteriami tlenowymi, należy wybierać leki przeciwdrobnoustrojowe, które leczą oba typy patogenów.
Penicylina G jest najbardziej skuteczna w leczeniu beztlenowych ziarniakówGram-dodatnich. Inne skuteczne leki obejmują inne penicyliny, cefalosporyny, chloramfenikol, klindamycynę, wankomycynę, telitromycynę, linezolid, chinuprystynę/dalfopristynę oraz karbapenemy.
Skuteczność makrolidów (np. erytromycyny) i imidazoli (np. metronidazolu) jest zmienna i nieprzewidywalna. Należy pamiętać, że paciorkowce mikroaerofilne, takie jak grupa Streptococcus intermedius, nie są wrażliwe na metronidazol.
Czas trwania terapii zakażeń beztlenowych jest generalnie dłuższy niż w przypadku zakażeń tlenowych i fakultatywnych, ale musi być dostosowany indywidualnie w zależności od odpowiedzi pacjenta na leczenie. W niektórych przypadkach pacjent może wymagać kursu leczenia trwającego 6-8 tygodni, jednak terapia może być skrócona po odpowiednim drenażu chirurgicznym.
Leczenie chirurgiczne
W niektórych przypadkach niezbędne jest leczenie chirurgiczne polegające na usunięciu martwej tkanki i drenażu ropni. Jest to szczególnie ważne w przypadku ropni i ciężkich zakażeń tkanek.
Peptostreptococcus anaerobius, Finegoldia magna, Parvimonas micros
- Jama ustna
- Skóra
- Przewód pokarmowy
- Pochwa
- Drogi moczowe
- Ośrodkowy układ nerwowy
- Górne drogi oddechowe
- Zatoki przynosowe
- Uszy
- Zęby
