Rak jelita cienkiego

Czym jest rak jelita cienkiego?

Rak jelita cienkiego rozwija się, gdy złośliwe komórki nowotworowe (czyli komórki rakowe, które mogą się rozprzestrzeniać do innych części ciała) tworzą się w tkankach jelita cienkiego, zwanego także jelitem cienkim.1 Jelito cienkie jest częścią układu trawiennego organizmu, który obejmuje również przełyk, żołądek i jelito grube.2

Jelito cienkie jest długą, rurkowatą strukturą łączącą żołądek z jelitem grubym. Aby zmieścić się w jamie brzusznej, wielokrotnie się zagina. Jego główną funkcją jest rozkładanie pokarmu i wchłanianie składników odżywczych – witamin, minerałów, węglowodanów, tłuszczy i białek – które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.2

Budowa jelita cienkiego

Jelito cienkie składa się z trzech części, z których każda pełni określoną rolę w procesie trawienia:1

Dwunastnica to pierwszy odcinek jelita cienkiego, znajdujący się tuż za żołądkiem. W tym miejscu do częściowo strawionego pokarmu dodawane są soki trawienne i żółć, a następnie pokarm jest przekazywany dalej.3

Jelito czcze to środkowy odcinek jelita cienkiego. Tutaj kontynuowany jest proces rozkładu pokarmu, a składniki odżywcze są wchłaniane do krwiobiegu.3

Jelito krętne to ostatni i najdłuższy odcinek jelita cienkiego. Również tutaj wchłaniane są składniki odżywcze, a to, co pozostaje ze strawionych pokarmów, jest przekazywane do jelita grubego.3

Większość przypadków raka jelita cienkiego rozwija się w dwunastnicy lub jelicie krętnym.1

Typy raka jelita cienkiego

Istnieje pięć głównych typów raka jelita cienkiego, które są klasyfikowane w zależności od tego, w jakich komórkach powstaje nowotwór:2

Gruczolakorak (adenocarcinoma) rozwija się w komórkach gruczołowych wyściełających wnętrze jelita cienkiego i jest najczęstszym typem raka jelita cienkiego. Większość tych nowotworów pojawia się w części jelita cienkiego położonej najbliżej żołądka. Mogą rosnąć i blokować jelito.4

Mięsak (sarcoma), w tym leiomyosarcoma, rozwija się w komórkach mięśniowych jelita cienkiego. Większość tych nowotworów występuje w części jelita cienkiego położonej blisko jelita grubego.4

Guzy rakowiaka (carcinoid tumors) rozwijają się w komórkach neuroendokrynnych jelita cienkiego. Te komórki pomagają organizmowi wytwarzać hormony i kontrolować uwalnianie soków trawiennych. Nieco mniej niż połowa przypadków raka jelita cienkiego dotyczy guzów rakowiaka.1

Nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (gastrointestinal stromal tumor - GIST) to kolejny typ nowotworu, który może rozwijać się w jelicie cienkim.2

Chłoniak (lymphoma) to nowotwór, który rozwija się w komórkach układu odpornościowego i może również występować w jelicie cienkim.2

Jak często występuje?

Rak jelita cienkiego jest rzadkim schorzeniem i stanowi tylko 3% nowotworów układu pokarmowego w Stanach Zjednoczonych. Rak jelita grubego (okrężnicy), rak odbytnicy, rak przełyku i rak żołądka występują znacznie częściej niż rak jelita cienkiego.1

Objawy i oznaki choroby

Objawy raka jelita cienkiego często są niejasne i mogą być mylone z innymi, bardziej powszechnymi schorzeniami, co prowadzi do opóźnień w rozpoznaniu choroby.2 Najczęstsze objawy to:5

• Ból brzucha, często o charakterze skurczowym
• Niewyjaśniona utrata wagi
• Nudności i wymioty
• Krew w stolcu, która może powodować ciemne, smoliste stolce
• Wyczuwalny guz w jamie brzusznej

Wczesne objawy mogą obejmować łagodne dolegliwości brzuszne, niewielkie zmiany w czynnościach jelit lub sporadyczne nudności. Wczesne wykrycie jest niezwykle ważne, ponieważ znacznie zwiększa możliwości leczenia.6

Badania diagnostyczne

Rozpoznanie raka jelita cienkiego często wymaga przeprowadzenia wielu badań i procedur. Badania te pozwalają lekarzom ocenić jelito cienkie i obszary wokół niego, aby potwierdzić obecność nowotworu i sprawdzić, czy się rozprzestrzenił.1

Badania obrazowe to techniki, które tworzą obrazy wnętrza ciała. Mogą obejmować:5

• Tomografię komputerową (TK) jamy brzusznej
• Badanie ultrasonograficzne (USG)
• Badanie pasażu górnego odcinka przewodu pokarmowego

Endoskopia to procedura, podczas której lekarz wprowadza długą, cienką rurkę z kamerą (endoskop) do ciała, aby zobaczyć jelito cienkie od środka.5

Biopsja polega na pobraniu małego fragmentu tkanki, który jest następnie badany pod mikroskopem, aby sprawdzić obecność komórek nowotworowych. Jest to najdokładniejszy sposób potwierdzenia rozpoznania raka.5

Metody leczenia

Rodzaj leczenia zależy od wielu czynników, w tym od tego, gdzie znajduje się nowotwór, jak bardzo jest zaawansowany (stadium), czy się rozprzestrzenił oraz od ogólnego stanu zdrowia pacjenta.7

Opieka wspierająca

Opieka wspierająca pomaga pacjentom radzić sobie z fizycznymi, praktycznymi, emocjonalnymi i duchowymi wyzwaniami związanymi z chorobą nowotworową. Jest ważną częścią leczenia onkologicznego.9