Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego

Czym jest badanie MRI?

Badanie rezonansu magnetycznego to bezbolesne badanie obrazowe, które tworzy bardzo wyraźne i szczegółowe obrazy narządów oraz struktur wewnątrz organizmu1. Do wykonania tych obrazów wykorzystywany jest duży magnes, fale radiowe oraz komputer2.

MRI stanowi jedno z najczęściej wykorzystywanych badań w neurologii i neurochirurgii. Dostarcza niezwykle precyzyjnych obrazów mózgu, rdzenia kręgowego i anatomii naczyniowej3. Ma tę przewagę, że pozwala na wizualizację anatomii we wszystkich trzech płaszczyznach: osiowej, strzałkowej i czołowej4.

Kluczową zaletą rezonansu magnetycznego jest to, że nie wykorzystuje promieni rentgenowskich ani innego promieniowania jonizującego5. Dlatego jest to badanie z wyboru, gdy pacjenci wymagają częstego obrazowania w celach diagnostycznych lub monitorowania leczenia, szczególnie w przypadku badań mózgu6.

Jak działa technologia MRI?

Zasada działania MRI opiera się na właściwościach magnetycznych jąder atomowych. Aparat wykorzystuje potężne, jednolite zewnętrzne pole magnetyczne, aby wyrównać protony – cząstki dodatnio naładowane znajdujące się w jądrach atomów – które normalnie są chaotycznie rozmieszczone w jądrach wodoru zawartych w cząsteczkach wody w badanej tkance7.

Po wyrównaniu protonów aparat wprowadza energię w postaci fal radiowych. Fale te powodują, że protony wychodzą z ustawienia. Kiedy fale radiowe są wyłączane, protony wracają do swojego normalnego stanu i emitują sygnały8. Te sygnały są następnie mierzone i przetwarzane przez komputer.

Komputer wykorzystuje transformację Fouriera do przekształcenia informacji o częstotliwości zawartej w sygnale z każdego miejsca w badanej płaszczyźnie na odpowiednie poziomy intensywności. Są one następnie wyświetlane jako odcienie szarości w matrycowym układzie pikseli1.

Tkankę można scharakteryzować za pomocą dwóch różnych czasów relaksacji – T1 i T2. Czas T1 (podłużny czas relaksacji) to stała czasowa, która określa tempo, w jakim wzbudzone protony powracają do stanu równowagi. Czas T2 (poprzeczny czas relaksacji) to stała czasowa, która określa tempo, w jakim wzbudzone protony osiągają równowagę lub tracą wzajemną fazę3.

Rodzaje aparatów MRI

Istnieją dwa główne typy aparatów MRI: zamknięte i otwarte. Aparaty zamknięte wykonują obrazy najwyższej jakości, podczas gdy aparaty otwarte mogą zapewnić większy komfort podczas badania ze względu na brak zamkniętej przestrzeni2.

Aparat MRI o otwartej konstrukcji (nazywany także "open bore") ma dwa płaskie magnesy umieszczone nad pacjentem i pod nim, z dużą przestrzenią między nimi, w której pacjent leży. Zapewnia to otwartą przestrzeń z dwóch stron i znacznie zmniejsza klaustrofobię, której doświadcza wiele osób w aparatach zamkniętych9.

Jednak aparaty otwarte nie tworzą tak wyraźnych obrazów jak aparaty zamknięte. Aparaty zamknięte mają pierścień magnesów tworzący otwór lub tunel pośrodku, w którym leży pacjent. Są wąskie z ciasną przestrzenią od głowy do sufitu. Może to powodować niepokój i dyskomfort u niektórych osób, ale te aparaty wykonują obrazy najlepszej jakości5.

Jeśli jesteś zdenerwowany przed badaniem MRI lub masz lęk przed zamkniętymi przestrzeniami, porozmawiaj ze swoim lekarzem. W razie potrzeby lekarz omówi opcje stosowania leków uspokajających (leków powodujących uczucie relaksacji) lub nawet znieczulenia10.

Zastosowanie diagnostyczne

Rezonans magnetyczny wykorzystuje potężne pole magnetyczne, fale radiowe i komputer do tworzenia szczegółowych obrazów wewnętrznych struktur ciała, które są wyraźniejsze, bardziej szczegółowe i w niektórych przypadkach lepiej identyfikują i charakteryzują choroby niż inne metody obrazowania11.

Badanie to służy do oceny organizmu pod kątem różnych stanów, w tym nowotworów oraz chorób wątroby, serca i jelit. Może być również wykorzystywane do monitorowania nienarodzonego dziecka w macicy12.

MRI zapewnia znakomity szczegół obrazowania mózgu, rdzenia kręgowego i anatomii naczyniowej. Ma przewagę nad tomografią komputerową w możliwości wykrywania płynącej krwi i ukrytych wad naczyniowych. Może również wykrywać choroby demielinizacyjne13.

MRI nie ma artefaktów utwardzenia wiązki, jakie można zaobserwować w tomografii komputerowej. Dlatego dół tylny czaszki jest łatwiej widoczny w badaniu MRI niż w tomografii komputerowej14.

Badanie MRI może tworzyć obrazy niemal każdej części ciała, w tym mózgu, kręgosłupa,stawów, miednicy, brzucha, naczyń krwionośnych i piersi. Najczęściej skanowane obszary ciała to brzuch, górna część kręgosłupa (kręgosłup szyjny), dolna część kręgosłupa (kręgosłup lędźwiowy), klatka piersiowa, mózg, miednica oraz naczynia krwionośne15.

Przebieg badania

Badanie MRI zazwyczaj trwa od 20 minut do 2 godzin, w zależności od rodzaju badania. Technik przed badaniem poinformuje o szacowanym czasie trwania. Pozostawanie całkowicie nieruchomo jest kluczowe dla uzyskania wyraźnych obrazów.

Podczas badania pacjent leży na stole ze specjalną cewką umieszczoną nad badanym obszarem. Stół wsuwa się do długiej rury, gdzie pacjent pozostaje przez cały czas badania.

Jeśli zbliżasz się do badania po raz pierwszy, możesz być zaskoczony hałasem podczas obrazowania. Ten dźwięk po prostu wskazuje, że maszyna rejestruje obrazy. Choć głośny, zabieg jest całkowicie bezbolesny.

Pacjenci otrzymują ochronę słuchu i przycisk alarmowy, aby zasygnalizować, jeśli potrzebują pomocy. Technik będzie również sprawdzał stan pacjenta za pośrednictwem dwukierunkowego głośnika między kolejnymi sekwencjami obrazowania.

Podczas skanowania możesz odczuwać łagodne ciepło, co jest normalne i nie powinno powodować dyskomfortu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

MRI jest nieinwazyjne i nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Ze względu na potężne magnesy, niezwykle ważne jest poinformowanie zespołu medycznego o jakimkolwiek metalu w ciele lub na ciele przed skanowaniem.

Niektóre tkaniny zawierają metalowe włókna, dlatego pacjenci będą musieli przebrać się w szpitalną koszulę, aby zapobiec możliwemu oparzeniu. Zespół medyczny zapyta również o wszczepy lub urządzenia metalowe, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjenta.

Pacjenci z niektórymi nowoczesnymi wersjami rozruszników serca i defibrylatorów mogą bezpiecznie przejść badanie MRI, ale większość osób ma starsze urządzenia, które nie są zatwierdzone przez FDA do stosowania w skanerze MRI. W wybranych ośrodkach medycznych, po bardzo starannej ocenie i pod ścisłym nadzorem zespołu specjalistów, możliwe jest wykonanie badania nawet u takich pacjentów.

Jak przygotować się do badania

Przed wizytą warto zapoznać się z informacjami o przebiegu badania. Przed badaniem konieczne będzie wypełnienie kwestionariusza przesiewowego MRI, aby upewnić się, że personel MRI, technik i radiolog posiadają niezbędne informacje o wszelkich wszczepionych urządzeniach lub innych stanach, o których muszą wiedzieć.

Zostaw biżuterię i kosztowności w domu. Upewnij się, że skonsultujesz się z lekarzem w sprawie jedzenia i picia przed zabiegiem.

Jeśli lekarz przepisał leki zapobiegające klaustrofobii lub jeśli będziesz wymagać znieczulenia, aby pomóc ci tolerować badanie MRI, lub jeśli masz rozrusznik serca, będziesz potrzebować dodatkowego czasu na przygotowanie się do badania.

Nowoczesne aparaty MRI są znacznie bardziej komfortowe niż starsze modele. Współczesne skanery mają szersze otwory, lepsze oświetlenie i ulepszoną wentylację. Wiele placówek oferuje obecnie aparaty o szerokiej aperturze, które mają średnicę 27,5 cala w porównaniu z tradycyjnymi 23,5 cala, co zapewnia znacznie więcej przestrzeni.