Niedokrwistość w chorobie przewlekłej pojawia się, gdy długotrwała choroba trwająca dłużej niż trzy miesiące powoduje stan zapalny w organizmie, co wpływa na zdolność prawidłowego wykorzystania żelaza potrzebnego do wytwarzania czerwonych krwinek.
Czym jest niedokrwistość w chorobie przewlekłej?
Niedokrwistość w chorobie przewlekłej to stan, w którym organizm ma zbyt mało czerwonych krwinek. Lekarze czasami używają też nazw niedokrwistość zapalna lub niedokrwistość stanu zapalnego i choroby przewlekłej. Czerwone krwinki są niezbędne, ponieważ przenoszą tlen z płuc do wszystkich części ciała.
Ta postać niedokrwistości rozwija się, gdy długotrwała choroba powodująca stan zapalny utrzymuje się przez dłużej niż trzy miesiące. Przewlekły stan zapalny wpływa na zdolność organizmu do wykorzystania żelaza potrzebnego do wytwarzania odpowiedniej liczby czerwonych krwinek. To jedna z najczęstszych form niedokrwistości na świecie – jest drugą najczęstszą postacią niedokrwistości po niedokrwistości z niedoboru żelaza.
Większość osób z niedokrwistością w chorobie przewlekłej ma łagodną postać choroby. Wiele osób może w ogóle nie zauważać objawów lub objawy mogą być na tyle łagodne, że nie powodują większych trudności w codziennym życiu.
Przyczyny i mechanizm powstawania
Niedokrwistość w chorobie przewlekłej powstaje w wyniku zmian w organizmie wywołanych przez długotrwałą chorobę. Zmiany te mogą obejmować:
Problem z wykorzystaniem żelaza do wytwarzania czerwonych krwinek, nawet gdy w organizmie jest wystarczająca ilość żelaza
Szpik kostny, który nie potrafi wytwarzać czerwonych krwinek tak dobrze, jak powinien
Czerwone krwinki, które nie żyją tak długo, jak powinny
Naukowcy zidentyfikowali trzy główne mechanizmy prowadzące do rozwoju tej choroby. Po pierwsze, czerwone krwinki mają nieznacznie skrócony czas przeżycia, co jest prawdopodobnie spowodowane wzmożoną hemofagocytozą (pochłanianiem czerwonych krwinek przez komórki układu odpornościowego zwane makrofagami).
Po drugie, wytwarzanie czerwonych krwinek jest upośledzone z powodu zmniejszonej produkcji erytropoetyny (hormonu wytwarzanego przez nerki, który stymuluje produkcję czerwonych krwinek) oraz zmniejszonej odpowiedzi szpiku kostnego na ten hormon. Ponadto substancje zapalne zwane cytokinami mogą upośledzać rozwój i różnicowanie komórek czerwonokrwinkowych.
Po trzecie, metabolizm żelaza jest zaburzony z powodu zwiększenia poziomu białka zwanego hepcydyną, które hamuje wchłanianie i recykling żelaza, prowadząc do jego gromadzenia. Komórki układu odpornościowego zatrzymują żelazo ze zużytych czerwonych krwinek, przez co żelazo nie jest dostępne do produkcji hemoglobiny (białka w czerwonych krwinkach, które przenosi tlen).
Objawy choroby
Niedokrwistość w chorobie przewlekłej często powoduje łagodne objawy lub wcale ich nie wywołuje. Gdy objawy się pojawiają, mogą obejmować:
Uczucie słabości lub zmęczenia
Bóle głowy
Bladość skóry
Duszność
Niektórzy pacjenci mogą również odczuwać zawroty głowy i kołatanie serca. Może być trudno skupić się i myśleć jasno. Zmęczenie – uczucie zbyt dużego zmęczenia, by wykonywać codzienne czynności – jest najbardziej zauważalnym objawem niedokrwistości.
Kto jest narażony na tę chorobę?
Niedokrwistość w chorobie przewlekłej może dotknąć każdego, kto ma przewlekłą chorobę. Jednak większość osób z tym schorzeniem to osoby w wieku 65 lat i starsze. Badania wskazują, że około miliona ludzi w Stanach Zjednoczonych w wieku 65 lat i starszych ma niedokrwistość w chorobie przewlekłej.
Jest to najczęstsza postać niedokrwistości u pacjentów hospitalizowanych lub w stanie krytycznym. U przewlekle chorych pacjentów z niedokrwistością ma ona negatywny wpływ na jakość życia oraz przeżywalność.
Choroby wywołujące niedokrwistość przewlekłą
Niedokrwistość w chorobie przewlekłej występuje jako część przewlekłego zaburzenia zapalnego, najczęściej przewlekłej infekcji, choroby autoimmunologicznej, choroby nerek, niewydolności serca lub raka. Choroby, które mogą powodować niedokrwistość w chorobie przewlekłej, obejmują:
Choroby autoimmunologiczne – są to choroby, które atakują układ odpornościowy zamiast go chronić
Główną przyczyną niedokrwistości w chorobie przewlekłej jest trwający stan zapalny wynikający z chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapaleniestawów, toczeń i zapalne choroby jelit. Inne przewlekłe schorzenia, które mogą prowadzić do niedokrwistości, obejmują cukrzycę, nowotwory, infekcje i ciężką przewlekłą chorobę nerek.
Specyficzne choroby autoimmunologiczne, które mogą powodować niedokrwistość w chorobie przewlekłej, to:
Reumatoidalne zapaleniestawów – przewlekły stan zapalny stawów
Toczeń rumieniowaty układowy (lub toczeń) – uszkodzenie tkanek w wyniku ataku układu odpornościowego na własny organizm
Niektóre stany mogą również rozpocząć ten proces ostro podczas praktycznie każdej infekcji lub stanu zapalnego, w tym podczas urazu, choroby krytycznej lub po operacji. Długotrwałe infekcje, takie jak bakteryjne zapalenie wsierdzia, zapalenie kości, zakażenie HIV/AIDS, ropień płuca, wirusowe zapalenie wątroby typu B lub wirusowe zapalenie wątroby typu C, również mogą prowadzić do tego typu niedokrwistości.
Jak rozpoznaje się chorobę?
Badanie krwi, czasami wykonywane w ramach rutynowego badania, informuje lekarza, czy ma się niedokrwistość. Lekarz może następnie wykonać inne badania, aby znaleźć przyczynę. Niedokrwistość może być pierwszym objawem poważnej choroby, więc znalezienie jej przyczyny jest bardzo ważne.
Lekarz może rozpoznać niedokrwistość w chorobie przewlekłej, jeśli:
Pacjent ma przewlekłą chorobę lub problem zdrowotny, który jest znany z wywoływania niedokrwistości
Objawy i wyniki badań nie wskazują na inne rodzaje niedokrwistości, takie jak niedokrwistość złośliwa, niedokrwistość hemolityczna lub niedokrwistość z niedoboru żelaza
Badania, które można wykonać w celu zdiagnozowania niedokrwistości lub wykluczenia innych przyczyn, obejmują:
Biopsję szpiku kostnego (w rzadkich przypadkach w celu sprawdzenia nowotworu)
Charakterystyczna dla tej choroby jest niedokrwistość mikrocytowa (z małymi krwinkami) lub normocytowa (z krwinkami normalnej wielkości) oraz niska liczba retikulocytów. Wartości żelaza w surowicy i transferyny (białka przenoszącego żelazo) są zazwyczaj niskie, podczas gdy wartość ferrytyny w surowicy może być prawidłowa lub podwyższona.
Leczenie
Niedokrwistość w chorobie przewlekłej jest najczęściej leczona poprzez leczenie problemu zdrowotnego, który ją wywołał. Na przykład leczenie reumatoidalnego zapaleniastawów może zmniejszyć stan zapalny, co następnie może poprawić niedokrwistość w chorobie przewlekłej. Lekarze leczą niedokrwistość w chorobie przewlekłej poprzez leczenie choroby podstawowej.
Leczenie ma na celu odwrócenie choroby podstawowej, a w niektórych przypadkach podanie erytropoetyny. W przypadku niedokrwistości wywołanej rakiem lub przewlekłą chorobą nerek, lek może pomóc organizmowi wytworzyć więcej czerwonych krwinek. Te leki nazywane są środkami stymulującymi erytropoezę lub ESA.
Ciężka niedokrwistość jest leczona przetoczeniem czerwonych krwinek, niezależnie od przyczyny. Terapia żelazem i środki stymulujące erytropoezę mogą być stosowane w celu złagodzenia niedokrwistości, a tym samym poprawy jakości życia pacjenta.
Należy przyjmować żelazo tylko wtedy, gdy lekarz tak zaleci. Jeśli nie ma się również niedokrwistości z niedoboru żelaza, przyjmowanie żelaza nie pomaga w niedokrwistości w chorobie przewlekłej. Jeśli poziom żelaza jest prawidłowy, przyjmowanie dodatkowego żelaza może być niebezpieczne.
Rokowanie
Niedokrwistość poprawi się, gdy choroba, która ją powoduje, zostanie wyleczona. W wielu przypadkach niedokrwistość jest na tyle łagodna, że nie wymaga leczenia. Może się poprawić, gdy choroba, która ją powoduje, jest leczona.
Dyskomfort wynikający z objawów jest głównym powikłaniem w większości przypadków. Niedokrwistość może prowadzić do większego ryzyka zgonu u osób z niewydolnością serca. Choroba może negatywnie wpływać na jakość życia oraz przeżywalność u przewlekle chorych pacjentów.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Bułgaria
