Ostre krwotoczne wrzodziejące zapalenie jelita grubego to poważne zapalenie okrężnicy, które powoduje tworzenie się owrzodzeń i krwawienia. Choroba ta, będąca najcięższą postacią wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, wymaga pilnej opieki medycznej i może prowadzić do zagrażających życiu powikłań.
Czym jest ostre krwotoczne wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Ostre krwotoczne wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest najcięższą postacią wrzodziejącego zapalenia jelita grubego – przewlekłej choroby zapalnej jelit. Ta rzadka forma choroby może wywołać zagrażające życiu powikłania, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest chorobą, która powoduje stan zapalny i owrzodzenia (otwarte rany) wewnątrz jelita grubego. To jedno z najczęstszych schorzeń należących do grupy nieswoistych chorób zapalnych jelit, obok choroby Leśniowskiego-Crohna.
Charakterystyczną cechą tej choroby jest to, że stan zapalny ogranicza się do błony śluzowej i podśluzowej okrężnicy. Zwykle choroba rozpoczyna się w odbytnicy i rozprzestrzenia się w górę w sposób ciągły. W Stanach Zjednoczonych choroba ta jest przyczyną ćwierć miliona wizyt lekarskich rocznie.
jelito grube (okrężnica)
odbytnica
okrężnica esowata
Objawy choroby
Większość osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego doświadcza okresów, w których występują objawy (zwanych rzutami lub zaostrzeniami), po których następują dłuższe okresy bez objawów, czyli remisja.
Do głównych objawów należą biegunka z krwią, skurcze brzucha i uczucie nagłej potrzeby wypróżnienia. Choroba może również powodować konieczność częstszego oddawania stolca.
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego może wywoływać pewne objawy, które zazwyczaj nie występują w innych postaciach chorób zapalnych jelit. Należą do nich stolec z krwią lub śluzem, spowodowany obecnością owrzodzeń, skurcze żołądka towarzyszące wypróżnieniom oraz pilna potrzeba wypróżnienia się.
Nasilenie objawów zwykle występuje falami i może być różne – od łagodnych do bardzo ciężkich. Zależy to od stopnia uszkodzenia okrężnicy i rozległości obszaru objętego stanem zapalnym. Rzadka postać choroby, zwana piorunującym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, wywołuje bardzo nasilone objawy i wymaga pilnego leczenia medycznego.
Stan zapalny wpływa na wewnętrzną wyściółkę jelita grubego, rozprzestrzeniając się od odbytnicy w górę i nie pozostawiając po drodze zdrowej tkanki. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego powoduje osłabienie ścian okrężnicy, co prowadzi do zużycia dotkniętych obszarów i powstania otwartych ran zwanych owrzodzeniami.
Rozpoznanie
Rozpoznanie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego opiera się na badaniu endoskopowym, czyli wziernikowaniu jelita grubego. Podczas tego badania lekarz może obejrzeć wnętrze jelita i ocenić stopień stanu zapalnego oraz owrzodzeń.
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest chorobą idiopatyczną, co oznacza, że jej dokładna przyczyna pozostaje nieznana. Badacze uważają, że choroba powstaje, gdy układ odpornościowy wchodzi w interakcję z czynnikami genetycznymi i środowiskowymi. Układ odpornościowy błędnie interpretuje bakterie i inne substancje jako obce invasory i zaczyna atakować okrężnicę, co prowadzi do powstania owrzodzeń w jelitach.
Lekarze wykorzystują różne badania do postawienia diagnozy. Testy takie jak przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów typu perinuklearnego (pANCA) i przeciwciała przeciw Saccharomyces cerevisiae są obiecujące, ale nie są jeszcze zalecane do rutynowego stosowania.
Leczenie
Ostre ciężkie wrzodziejące zapalenie jelita grubego występuje w 10-15% nowych przypadków choroby i dotyka 15% pacjentów z już ustaloną chorobą. Może prowadzić do znacznej zachorowalności i śmiertelności, głównie u młodszych pacjentów bez innych chorób współistniejących. Hospitalizacja i wielodyscyplinarne podejście do leczenia są kluczowe dla właściwego i szybkiego postępowania.
Leczenie zależy od rozległości i nasilenia choroby. W przypadku zapalenia ograniczonego do odbytnicy stosuje się leczenie doodbytnicze za pomocą związków 5-aminosalicylowych. Bardziej rozległa choroba wymaga leczenia doustnymi preparatami 5-aminosalicylowymi oraz doustnymi kortykosteroidami.
Aminosalicylany, zwane także 5-ASA, to leki, które pomagają zmniejszyć stan zapalny. Dzięki temu uszkodzone tkanki mogą się goić. Zwykle są one pierwszą opcją leczenia w łagodnym lub umiarkowanym wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego. Mogą być stosowane jako leczenie krótkoterminowe podczas zaostrzeń lub długoterminowe, zazwyczaj przez całe życie, aby utrzymać remisję.
Kortykosteroidy, takie jak prednizon, są alternatywnym rodzajem leków stosowanych w celu zmniejszenia stanu zapalnego. Mogą być używane z 5-ASA lub zamiast nich do leczenia zaostrzeń, jeśli same 5-ASA nie są skuteczne. Jednak w przeciwieństwie do 5-ASA, kortykosteroidów nie stosuje się jako długoterminowego leczenia podtrzymującego remisję, ponieważ mogą powodować potencjalnie poważne działania niepożądane.
Skutki uboczne sterydów ograniczają ich użyteczność w terapii przewlekłej. Pacjenci, którzy nie reagują na leczenie doustnymi kortykosteroidami, wymagają hospitalizacji i podawania sterydów dożylnie. Oporne objawy można leczyć azatiopryną lub infliksymabem.
Leki immunosupresyjne, takie jak takrolimus i azatiopryna, to leki zmniejszające aktywność układu odpornościowego. Zazwyczaj podaje się je w postaci tabletek w celu leczenia łagodnych lub umiarkowanych zaostrzeń.
Pacjenci z perforacją jelit, masywnym krwawieniem lub toksycznym rozdęciem okrężnicy (powiększeniem jelita grubego) powinni być rozważani do natychmiastowej operacji usunięcia jelita grubego.
Leczenie chirurgiczne wrzodziejącego zapalenia jelita grubego jest zarezerwowane dla pacjentów, u których terapia farmakologiczna zawodzi lub u których rozwija się ciężkie krwawienie, perforacja lub rak.
Życie z chorobą
Większość osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego może kontrolować swoje objawy i prowadzić aktywne życie, często doświadczając długich okresów remisji. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego to choroba trwająca całe życie, która ma znaczący wpływ emocjonalny i społeczny na dotkniętych nią pacjentów.
Większości osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego zaleca się przestrzeganie zdrowej, zrównoważonej diety oraz picie dużej ilości płynów. Ma to na celu uniknięcie odwodnienia i zapewnienie wszystkich potrzebnych składników odżywczych.
Nie uważa się, aby konkretna dieta odgrywała rolę w powstawaniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Jednak niektórym osobom z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit może być zalecane wprowadzanie czasowych zmian w diecie po operacji lub w celu kontrolowania objawów podczas zaostrzenia. Na przykład spożywanie mniejszych posiłków częściej, zamiast trzech głównych posiłków, jedzenie produktów o niskiej zawartości błonnika lub przyjmowanie suplementów diety.
Ważne jest, aby porozmawiać ze swoim zespołem opieki medycznej przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w diecie. Prowadzenie dzienniczka żywieniowego, który dokumentuje to, co się je, może być również pomocne. Można zauważyć, że niektóre potrawy są dobrze tolerowane, podczas gdy inne pogarszają objawy.
Chociaż stres nie powoduje wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, skuteczne zarządzanie poziomem stresu może zmniejszyć częstotliwość występowania objawów. Pomocne mogą być ćwiczenia fizyczne, techniki relaksacyjne, takie jak ćwiczenia oddechowe, medytacja i joga, oraz komunikacja z innymi osobami cierpiącymi na tę chorobę.
Życie z długotrwałą chorobą, która jest tak nieprzewidywalna i potencjalnie wyniszczająca jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego, może mieć znaczący wpływ emocjonalny. W niektórych przypadkach lęk i stres spowodowane wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego mogą prowadzić do depresji.
Powikłania
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego może narazić ludzi na zwiększone ryzyko rozwoju innych schorzeń zdrowotnych.
Długotrwałe wrzodziejące zapalenie jelita grubego wiąże się ze zwiększonym ryzykiem raka jelita grubego. Pacjenci powinni przejść wstępną kolonoskopię przesiewową osiem lat po wystąpieniu zapalenia całego jelita grubego oraz 12 do 15 lat po wystąpieniu zapalenia lewej strony jelita grubego. Kolejne badania kolonoskopowe należy powtarzać co dwa do trzech lat.
Do 25% pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego ma objawy pozajelitowe, czyli dolegliwości występujące poza przewodem pokarmowym.
Początkowe postępowanie medyczne obejmuje dożylne podawanie kortykosteroidów. Ważne, ale proste aspekty początkowej diagnostyki i leczenia takich pacjentów są często pomijane podczas ostrego przyjęcia do szpitala.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.