W skrócie
Bordetella pertussis toxoid adsorbed on aluminium phosphate to inaktywowany toksoid bakteryjny stosowany jako składnik szczepionki chroniący przed krztuścem. Jest zatwierdzonym antygenem szczepionkowym zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Unii Europejskiej, wchodzi w skład szczepionek skojarzonych, takich jak Vaxelis i Hexacima.
Najważniejsze informacje
- Bordetella pertussis toxoid to inaktywowana forma toksyny krztuścowej stosowana w szczepionkach.
- Jest zatwierdzony do stosowania w Stanach Zjednoczonych (1992) i Unii Europejskiej (2021).
- Toksoid jest składnikiem szczepionek skojarzonych, w tym Vaxelis i Hexacima.
- Jedno badanie fazy 3 (NCT05856396) sprawdzało, jak szczepienie matki wpływa na odporność niemowląt na krztusiec.
- Badanie objęło 240 uczestników i zostało ukończone.
- Badanie mierzyło wielkość odpowiedzi przeciwciał na szczepienie przeciwko krztuścowi u niemowląt.
Czym jest Bordetella pertussis toxoid adsorbed on aluminium phosphate?
Antygen toksoidu Bordetella pertussis (inaktywowany formaldehydem) to antygen szczepionkowy pochodzący z bakterii Bordetella pertussis, wywołującej krztusiec. Otrzymuje się go przez poddanie toksyny krztuścowej działaniu formaldehydu, który inaktywuje toksynę tak, że nie może już wywołać choroby, ale nadal wyzwala odpowiedź immunologiczną. Substancja znana jest również jako Bordetella Pertussis Toxoid Antigen i ma identyfikator DB14388 w bazie DrugBank.
Toksoid jest zatwierdzonym składnikiem szczepionki. Pierwszą rejestrację uzyskał w Stanach Zjednoczonych w 1992 roku, a w Unii Europejskiej w 2021 roku. Wchodzi w skład szczepionek skojarzonych pod nazwami handlowymi Hexacima i Vaxelis.
Jak działa Bordetella pertussis toxoid?
Toksoid działa poprzez kontakt układu odpornościowego z inaktywowaną formą toksyny krztuścowej. Ponieważ toksyna została unieszkodliwiona formaldehydem, organizm może bezpiecznie nauczyć się ją rozpoznawać i wytwarzać przeciwko niej przeciwciała. Przeciwciała te chronią następnie przed przyszłym zakażeniem Bordetella pertussis, neutralizując toksynę, zanim zdąży wyrządzić szkodę.
Oprócz zastosowania jako antygen szczepionkowy, pokrewny toksoid cyklazy adenylowej Bordetella pertussis był badany jako system dostarczania epitopów peptydowych z innych patogenów, takich jak Mycobacterium tuberculosis, do komórek prezentujących antygen. Badania te pokazują szerszy potencjał toksoidów pochodzących z krztuśca w opracowywaniu szczepionek.
W jakich chorobach jest stosowany lub badany?
- Krztusiec (pertussis) — główna choroba, przed którą chroni toksoid. Jest składnikiem szczepionek skojarzonych stosowanych w rutynowych szczepieniach przeciwko krztuścowi.
- Szczepienie matki w ciąży — badane w celu zrozumienia, w jaki sposób przeciwciała przeciwko krztuścowi są przekazywane od zaszczepionych matek noworodkom.
Jak podaje się Bordetella pertussis toxoid?
Toksoid podaje się w ramach szczepionek skojarzonych w postaci wstrzyknięcia domięśniowego. W badaniu klinicznym szczepionka Vaxelis była podawana jako 0,5 mililitra zawiesiny do wstrzykiwań w ampułkostrzykawce. Toksoid nie jest podawany samodzielnie; zawsze łączy się go z innymi antygenami szczepionkowymi, takimi jak błonica, tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu B, poliomyelitis i skoniugowana szczepionka przeciwko Haemophilus typu b.
Co wykazują badania kliniczne?
Jedno ukończone badanie kliniczne fazy 3, oznaczone jako NCT05856396, dotyczyło toksoidu w ramach szczepionki skojarzonej Vaxelis. Badanie zatytułowane „Maternal determinants of infant immunity to pertussis (MADI-02)” objęło 240 uczestników.
Głównym celem było zidentyfikowanie czynników warunkujących odporność zależną od przeciwciał na krztusiec u niemowląt urodzonych przez matki zaszczepione w ciąży. W szczególności badanie miało na celu określenie kluczowych czynników predykcyjnych odpowiedzi poszczepiennej u kobiet w ciąży, transferu przeciwciał matczynych do noworodka oraz odpowiedzi poszczepiennej u niemowląt.
Głównym mierzonym punktem końcowym była wielkość odpowiedzi przeciwciał na szczepienie przeciwko krztuścowi. Badanie porównywało szczepionkę Vaxelis z inną szczepionką zawierającą składnik krztuścowy, Triaxis, która jest szczepionką przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi bezkomórkowemu o zmniejszonej zawartości antygenów.
Badanie jest obecnie ukończone, co oznacza, że wszyscy uczestnicy zakończyli udział w badaniu i zakończono zbieranie danych.
Jakie działania niepożądane są znane?
Dostarczone źródła nie zawierają szczegółowych informacji o działaniach niepożądanych Bordetella pertussis toxoid adsorbed on aluminium phosphate. Informacje o działaniach niepożądanych szczepionek skojarzonych zawierających ten toksoid znajdują się w charakterystyce produktu leczniczego tych szczepionek.
Trwające badania i przyszłe kierunki
Trwają badania nad szerszym zastosowaniem toksoidów pochodzących z krztuśca. Badanie z 2023 roku opublikowane w Frontiers in Immunology wykazało, że toksoid cyklazy adenylowej Bordetella pertussis może dostarczać epitopy Mycobacterium tuberculosis do komórek prezentujących antygen, zwiększając liczbę cytotoksycznych limfocytów T CD8+ ograniczonych przez HLA-E, które wytwarzają interferon gamma i wykazują aktywność cytotoksyczną wobec zakażonych makrofagów. Praca ta sugeruje potencjalne przyszłe zastosowania toksoidów krztuścowych w szczepieniach lub immunoterapii gruźlicy.