W skrócie
Bitopertin to badany lek oceniany w leczeniu protoporfirii erytropoetycznej (EPP) i sprzężonej z chromosomem X protoporfirii (XLP) – dwóch rzadkich chorób powodujących bolesną nadwrażliwość na światło słoneczne. Zarejestrowano dwa badania fazy 3: jedno ukończone z udziałem 150 uczestników oraz jedno długoterminowe badanie bezpieczeństwa z udziałem 265 uczestników. W ukończonym badaniu mierzono, jak długo uczestnicy mogli przebywać na słońcu bez bólu po 6 miesiącach leczenia.
Najważniejsze informacje
- Bitopertin to badana substancja oceniana w dwóch badaniach fazy 3 w protoporfirii erytropoetycznej (EPP) i protoporfirii sprzężonej z chromosomem X (XLP).
- Ukończone badanie APOLLO objęło 150 uczestników i porównywało doustną dawkę 60 mg z placebo.
- Głównym celem badania APOLLO był pomiar czasu bez bólu spędzonego na słońcu po 6 miesiącach leczenia.
- Badanie HELIOS to długoterminowe badanie bezpieczeństwa z udziałem 265 uczestników, obecnie autoryzowane.
- W obu badaniach mierzono zmiany stężenia protoporfiryny IX (PPIX) we krwi.
- Bitopertin działa poprzez hamowanie transportera glicyny 1, co ma na celu zmniejszenie wytwarzania PPIX.
Czym jest bitopertin?
Bitopertin to badana substancja małocząsteczkowa opracowana przez firmę Roche, a następnie Disc Medicine. Należy do klasy inhibitorów transportera glicyny 1 i w źródłach referencyjnych dotyczących leków jest opisywany jako lek stosowany w niedokrwistości i chorobach skóry. Substancja znana jest również pod kilkoma kodami rozwojowymi i nazwami alternatywnymi, w tym DISC-1459, R-1678, RG 6718, RG-6178, RG1678 i RO-4917838. Bitopertin otrzymał oznaczenie leku sierocego, co oznacza, że jest przeznaczony do leczenia rzadkiej choroby. Nie jest jeszcze dopuszczony do obrotu jako lek; badania zarejestrowane w unijnym systemie informacji o badaniach klinicznych oraz na stronie ClinicalTrials.gov oceniają jego działanie.
Jak działa bitopertin?
Bitopertin działa poprzez hamowanie transportera glicyny 1 – białka uczestniczącego w wytwarzaniu protoporfiryny IX (PPIX). W protoporfirii erytropoetycznej i protoporfirii sprzężonej z chromosomem X w organizmie gromadzi się PPIX. Gdy skóra jest wystawiona na działanie światła, nadmiar PPIX wywołuje bolesną reakcję zwaną fototoksycznością. Zmniejszając wytwarzanie PPIX, bitopertin ma sprawić, że skóra stanie się mniej wrażliwa na światło słoneczne. W badaniach klinicznych mierzy się stężenie PPIX we krwi pełnej, aby sprawdzić, czy lek wywołuje taki efekt.
W jakich chorobach badany jest bitopertin?
- Protoporfiria erytropoetyczna (EPP) — rzadka choroba dziedziczna, w której substancja zwana protoporfiryną IX gromadzi się w czerwonych krwinkach, powodując silny ból i pieczenie skóry w ciągu kilku minut od ekspozycji na słońce.
- Protoporfiria sprzężona z chromosomem X (XLP) — pokrewna rzadka choroba z tym samym typem bolesnej nadwrażliwości na światło, spowodowana inną zmianą genetyczną, ale również prowadząca do nadmiaru protoporfiryny IX.
Jak podaje się bitopertin?
W zarejestrowanych badaniach bitopertin podaje się doustnie w dawce 60 mg. Badanie APOLLO porównywało tę dawkę doustną z odpowiadającym jej placebo, co oznacza, że niektórzy uczestnicy otrzymywali nieaktywną tabletkę o identycznym wyglądzie.
Co wykazują badania kliniczne?
Zarejestrowano dwa badania fazy 3 dotyczące stosowania bitopertinu w EPP i XLP. Badanie APOLLO (NCT06910358) było randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniem kontrolowanym placebo, do którego włączono 150 uczestników; badanie to zostało ukończone. Jego główne punkty końcowe obejmowały średni miesięczny całkowity czas przebywania na słońcu bez bólu między 10:00 a 18:00 po 24 tygodniach leczenia, procentową zmianę stężenia PPIX niezwiązanej z metalem we krwi pełnej względem wartości wyjściowych oraz bezpieczeństwo i tolerancję oceniane na podstawie zdarzeń niepożądanych i wyników badań laboratoryjnych. Badanie HELIOS (NCT05883748) to badanie długoterminowe, do którego autoryzowano włączenie 265 uczestników z EPP lub XLP, w tym z dowolnymi genotypami FECH i ALAS2. Jego głównym punktem końcowym jest długoterminowe bezpieczeństwo i tolerancja bitopertinu oceniane na podstawie zdarzeń niepożądanych pojawiających się w trakcie leczenia, parametrów życiowych, badań przedmiotowych i parametrów laboratoryjnych. Oba badania obejmowały uczestników z EPP lub XLP i w obu stosowano tę samą doustną dawkę bitopertinu wynoszącą 60 mg.
Jakie działania niepożądane są znane?
Dostępne rekordy badań wymieniają bezpieczeństwo i tolerancję jako punkty końcowe, ale w przedstawionych tu danych nie podają konkretnych działań niepożądanych. W badaniu APOLLO oceniano zdarzenia niepożądane i wyniki badań laboratoryjnych przez 6 miesięcy, a badanie HELIOS ma na celu zebranie długoterminowych informacji o bezpieczeństwie. Szczegółowe informacje o działaniach niepożądanych będą pochodzić z opublikowanych wyników tych badań.