W skrócie
Chłoniak nie-Hodgkina może czasami powrócić po leczeniu lub nie reagować na terapię. Pomimo postępów w medycynie, nawrotowa i oporna choroba stanowi istotne wyzwanie terapeutyczne, ale istnieją różne opcje dalszego leczenia, które mogą kontrolować chorobę przez długi czas.
Czym jest nawrót i choroba oporna na leczenie
Leczenie chłoniaka nie-Hodgkina zazwyczaj ma na celu całkowite pozbycie się choroby. Kiedy w badaniach i skanach nie ma żadnych oznak chłoniaka, lekarze nazywają to remisją – stanem, w którym choroba nie jest wykrywalna.
Chłoniak nie-Hodgkina może jednak powrócić po okresie remisji. Lekarze nazywają to nawrotem lub wznową. Niektóre typy chłoniaka nie-Hodgkina mają większą skłonność do nawrotów niż inne. Po leczeniu możesz przez wiele lat nie doświadczać nawrotu, co oznacza długie okresy dobrego samopoczucia.
Czasami chłoniak nie-Hodgkina nie reaguje na leczenie i nie osiąga się remisji. Może też się zdarzyć, że leczenie przestaje działać. Lekarze nazywają to chorobą oporną na leczenie lub refrakcyjnym chłoniakiem.
Pomimo postępów w immunochemioterapii (połączeniu leczenia wpływającego na układ odpornościowy z chemioterapią), które w ostatnich dziesięcioleciach znacznie poprawiły rokowania w chłoniaku nie-Hodgkina, nawrotowa i oporna choroba nadal stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne. Zarówno dla agresywnych, jak i powolnie rosnących podtypów chłoniaka nie-Hodgkina, nie ma standardowego protokołu postępowania w przypadku leczenia ratunkowego, a rokowanie po nawrocie pozostaje stosunkowo słabe.
Jak wykryć powrót choroby
Po zakończeniu pierwszego kursu leczenia odbywasz regularne wizyty kontrolne. Służą one do sprawdzenia twojego stanu zdrowia oraz tego, czy masz jakieś problemy lub obawy. Po leczeniu lekarz poinformuje cię, na jakie objawy zwracać uwagę. Będzie pytał o nie podczas wizyt i wykonywał badanie fizykalne.
Możesz skontaktować się ze swoim zespołem medycznym między wizytami kontrolnymi, jeśli wystąpią u ciebie jakiekolwiek objawy lub jesteś czymś zaniepokojony.
Jeśli lekarz podejrzewa, że twój chłoniak nie-Hodgkina mógł powrócić, zleci dodatkowe badania. Możesz mieć wykonane:
- badania krwi
- badania obrazowe (skany)
- ponowną biopsję węzła chłonnego
Jeśli badania wykażą, że chłoniak nie-Hodgkina powrócił, lekarz stara się dowiedzieć jak najwięcej o chorobie. Analizuje również inne czynniki, takie jak przebyte leczenie i twój ogólny stan zdrowia. Na tej podstawie określa najlepsze opcje leczenia dla ciebie.
Cele dalszego leczenia
Jeśli chłoniak nie-Hodgkina powraca lub nie reaguje na leczenie, zazwyczaj istnieją dalsze możliwości terapeutyczne. Zależy to od:
- stopnia zaawansowania twojego chłoniaka
- typu chłoniaka nie-Hodgkina
- leczenia, które już otrzymałeś
- twojego ogólnego stanu zdrowia
Celem leczenia nadal może być wyleczenie choroby. Zależy to od twojej indywidualnej sytuacji. Nawet jeśli chłoniaka nie można wyleczyć, lekarz często może zastosować leczenie, które go kontroluje. Może być w stanie utrzymać cię w dobrym stanie przez długi czas.
Ludzie z chłoniakiem nie-Hodgkina żyją dłużej niż kiedykolwiek dzięki nowym metodom leczenia. W niektórych przypadkach terapie pozwalają wyleczyć chorobę. W innych przypadkach celem leczenia jest wprowadzenie choroby w remisję (brak oznak lub objawów nowotworu) na jak najdłużej.
Wyzwania w leczeniu nawrotowego chłoniaka
Nawrotowa i oporna choroba stanowi istotne wyzwanie terapeutyczne. Dla obu typów chłoniaka nie-Hodgkina – zarówno agresywnego, jak i powolnie rosnącego – nie istnieje standardowy protokół postępowania w przypadku leczenia ratunkowego, a rokowanie po nawrocie pozostaje stosunkowo słabe.
Istnieje jednak wiele nowych klas terapii celowanych dla nawrotowej lub opornej choroby. Należą do nich:
- przeciwciała monoklonalne
- koniugaty przeciwciało-lek
- radioimmnoterapia
- małocząsteczkowe inhibitory szlaków wzrostu komórek
- nowe leki chemioterapeutyczne
Życie po leczeniu i obserwacja
Diagnoza nowotworu często wywołuje wiele różnych uczuć. Wśród pierwszych reakcji po potwierdzeniu diagnozy chłoniaka mogą być szok i zaprzeczenie. Zaprzeczenie występuje, gdy starasz się poradzić sobie z informacją o diagnozie udając, że to się nie dzieje.
Diagnoza chłoniaka często rodzi uczucia smutku, lęku i paniki, które mogą być trudne do zniesienia. Lęk może wpływać na codzienne życie na różne sposoby – może wpływać na nastrój, koncentrację, zdolność do relaksu i spokojny sen.
Możesz również odczuwać poczucie winy i obwiniać siebie lub innych za swoją chorobę. Uczucia utraty kontroli i bezradności są powszechne po diagnozie chłoniaka nie-Hodgkina. Ważne jest, aby odzyskać poczucie kontroli poprzez zrozumienie, dlaczego wykonuje się określone badania i skany oraz dlaczego zaleca się konkretne leczenie.
Doświadczenie każdej osoby z nowotworem jest inne, podobnie jak sposób radzenia sobie z chorobą. Chociaż naturalne jest pragnienie czasami pobycia w samotności, wycofywanie się z kontaktów z innymi przez większość lub cały czas może być oznaką depresji, kiedy czujesz się bardzo przygnębiony emocjonalnie.
Osoba jest uważana za osobę, która przeżyła nowotwór, od momentu diagnozy, przez cały okres leczenia i przez pozostałe lata życia. Każdego roku rośnie liczba osób, które przeżyły chłoniaka. Obecne dane Narodowego Instytutu Raka pokazują ogólny pięcioletni względny wskaźnik przeżycia na poziomie niemal 87 procent u pacjentów z przewlekłą białaczką limfocytową, 88 procent u pacjentów z chłoniakiem Hodgkina i 73 procent u pacjentów z chłoniakiem nie-Hodgkina.
Lepsze narzędzia diagnostyczne i skuteczniejsze metody leczenia wiążą się ze wzrostem wskaźników przeżycia.