Chłoniak limfocytowy

Czym jest chłoniak limfocytowy

Chłoniak limfocytowy, znany również jako mały chłoniak limfocytowy (z ang. small lymphocytic lymphoma, SLL), jest nowotworem dotyczącym limfocytów, czyli białych krwinek. Choroba ta jest ściśle związana z przewlekłą białaczką limfocytową (CLL – chronic lymphocytic leukemia). W istocie są to te same schorzenia, różniące się jedynie miejscem występowania komórek nowotworowych w organizmie.1

Gdy większość komórek nowotworowych znajduje się we krwi i szpiku kostnym, chorobę nazywa się przewlekłą białaczką limfocytową, choć węzły chłonne i śledziona często również są zajęte. Kiedy komórki rakowe lokalizują się głównie w węzłach chłonnych, schorzenie określa się jako chłoniak limfocytowy.1

Chłoniak limfocytowy jest powolnie rozwijającym się nowotworem krwi. Choroba występuje w komórkach B, które są typem białych krwinek odgrywających ważną rolę w układzie odpornościowym, który broni organizm przed infekcjami. W chłoniaku limfocytowym nieprawidłowe komórki B rosną i rozprzestrzeniają się, mogąc występować w węzłach chłonnych, a także w krwi, szpiku kostnym i śledzionie.2

Objawy i zmiany w organizmie

Chłoniak limfocytowy powoduje zmiany w różnych częściach ciała. Nieprawidłowe komórki B mogą gromadzić się w kilku miejscach, wypierając zdrowe komórki.2

Węzły chłonne to gruczoły zawierające komórki odpornościowe, które zwalczają infekcje. Znajdują się one w podstawie szyi, pachwinie, pachach i innych częściach ciała. Szpik kostny to miękka wewnętrzna część kości, w której powstaje większość komórek krwi. Śledziona to narząd, który magazynuje i filtruje komórki krwi.2

W chłoniaku limfocytowym komórki rakowe (nieprawidłowe komórki B) gromadzą się powoli w czasie. Prowadzi to do zmian we krwi, w tym do zmian liczby różnych komórek krwi. Może to objawiać się niższą liczbą czerwonych krwinek (niedokrwistość), co może powodować zmęczenie. Niższa liczba płytek krwi (trombocytopenia) może zwiększać skłonność do krwawień. Niższa liczba niektórych białych krwinek (neutropenia) może ułatwiać występowanie infekcji.2

We wczesnych stadiach chłoniak limfocytowy może nie powodować żadnych objawów. W miarę postępu choroby mogą pojawić się typowe objawy, takie jak zmęczenie, powiększone węzły chłonne, nieoczekiwana utrata wagi i nocne poty.3

Kogo dotyczy choroba

Przewlekła białaczka limfocytowa, która jest tą samą chorobą co chłoniak limfocytowy, stanowi około jedną trzecią wszystkich nowych przypadków białaczki w Stanach Zjednoczonych. Szacowana liczba nowych przypadków CLL na rok 2025 wynosi 23 690.2

Choroba częściej występuje u dorosłych i częściej dotyka mężczyzn niż kobiety, szczególnie białych mężczyzn. Przewlekła białaczka limfocytowa jest najczęściej diagnozowana u osób w wieku 65–74 lat. Średni wiek w momencie diagnozy to 69 lat dla CLL i 70 lat ogólnie.24

Choroba częściej pojawia się w średnim wieku lub po nim i rzadko występuje u dzieci.4

Rozpoznanie choroby

Chłoniak limfocytowy można rozpoznać za pomocą rutynowych badań krwi, które mogą wykryć zmiany we krwi.2 Diagnoza opiera się na badaniach krwi, badaniu fizykalnym i ocenie historii medycznej pacjenta.4

Badania krwi są wykorzystywane do diagnozowania chłoniaka limfocytowego i przewlekłej białaczki limfocytowej. Lekarze stosują różne testy i procedury w celu ustalenia rozpoznania i oceny stanu pacjenta.5

Metody leczenia

Głównym celem leczenia chłoniaka limfocytowego jest kontrolowanie choroby przy jednoczesnym utrzymaniu dobrej jakości życia pacjenta. Choroba często rozwija się powoli, a wiele osób żyje z nią długo. Badania pokazują, że leczenie przed pojawieniem się określonych objawów postępu choroby nie pomaga ludziom żyć dłużej. Z tego powodu oraz ze względu na możliwe działania niepożądane leczenia, wiele osób z diagnozą chłoniaka limfocytowego rozpoczyna od aktywnego nadzoru.6

Podczas aktywnego nadzoru zespół medyczny wykorzystuje testy i badania, aby sprawdzać, czy choroba postępuje lub czy stan pacjenta się pogarsza, co sugerowałoby potrzebę rozpoczęcia aktywnego leczenia. Zespół medyczny również pomaga i zachęca pacjenta do podejmowania kroków w celu pozostania zdrowym.6

Aktywne leczenie chłoniaka limfocytowego zazwyczaj rozpoczyna się od terapii celowanej lub chemoimmunoterapii. Zespół medyczny opracowuje plan leczenia w oparciu o charakterystykę molekularną komórek chłoniaka, ogólny stan zdrowia pacjenta (jeśli rozważana jest chemoimmunoterapia), wiek oraz czynniki ważne dla pacjenta.6

Leczenie zależy od nasilenia związanych objawów oraz tempa wzrostu nowotworu. Jeśli pacjenci nie wykazują objawów lub mają ich niewiele, lekarze mogą zdecydować się nie leczyć choroby od razu – jest to podejście określane jako „aktywny nadzór" (znane również jako „obserwacja i oczekiwanie"). W przypadku tej strategii ogólny stan zdrowia pacjentów i choroba są monitorowane poprzez regularne wizyty kontrolne i różne procedury oceniające.7

Główne metody leczenia chłoniaka limfocytowego obejmują leki celowane i chemioterapię. Możesz otrzymać tylko lek celowany samodzielnie lub w połączeniu z chemioterapią. Rzadziej stosowane są również radioterapia i chirurgia.8

Leki celowane mają na celu zatrzymanie wzrostu nowotworu lub pomoc układowi odpornościowemu w walce z rakiem. Możesz je otrzymać samodzielnie lub z chemioterapią.8

Chemioterapia wykorzystuje leki do zabijania komórek rakowych. Zazwyczaj otrzymuje się chemioterapię z celowanymi lekami przeciwnowotworowymi podawanymi w tym samym czasie.8

Radioterapia wykorzystuje wysokoenergetyczne promienie promieniowania do zabijania komórek rakowych. Możesz otrzymać radioterapię w przypadku chłoniaka limfocytowego, jeśli objawy się nasilą lub inne metody leczenia nie działają już tak dobrze.8

Rzadko może być konieczna operacja usunięcia śledziony, jeśli masz chłoniaka limfocytowego. Śledziona to mały narząd filtrujący krew, który jest częścią układu odpornościowego, ale można bez niego żyć. Jeśli nie możesz przejść operacji, możesz zamiast tego otrzymać radioterapię.8

Czasami można zastosować przeszczep komórek macierzystych. Może być również oferowane leczenie, takie jak terapia komórkami CAR-T i leki bispecyficzne.6

Życie z chłoniakiem limfocytowym

Życie z chłoniakiem limfocytowym może być wyzwaniem, ale istnieją sposoby na utrzymanie dobrej jakości życia poprzez zmiany stylu życia i podstawowe środki ostrożności. Niezależnie od tego, czy obecnie leczysz chłoniaka, czy monitorujesz swój stan poprzez obserwację i oczekiwanie, zdrowe zmiany stylu życia i podstawowe środki ostrożności mogą chronić twoje zdrowie i samopoczucie.3

Każda osoba inaczej doświadcza raka, a radzenie sobie z fizycznym i emocjonalnym wpływem chłoniaka limfocytowego jest unikalne dla osobowości i sytuacji pacjenta. Oto sugestie, jak radzić sobie z niektórymi problemami, z którymi mogą się zmierzyć pacjenci:9

• Utrzymywanie silnego systemu wsparcia
• Komunikowanie swoich obaw i lęków z rodziną, przyjaciółmi, lekarzami i doradcami
• Zapisywanie obaw w dzienniku
• Znalezienie grupy wsparcia lub innych osób, które również radzą sobie z rakiem
• Szukanie pomocy w przypadku depresji i/lub lęku

Uczucie smutku lub depresji nie jest niczym niezwykłym dla osób żyjących z chłoniakiem. Zespół specjalistów, który się tobą opiekuje, będzie wyjaśniał leczenie, korzyści i działania niepożądane, pracować z tobą nad stworzeniem planu leczenia, który jest dla ciebie najlepszy, pomagać w radzeniu sobie z działaniami niepożądanymi oraz wspierać cię podczas rekonwalescencji.89

Będziesz mieć regularne kontrole podczas i po każdym leczeniu. Możesz również mieć testy i skany. Jeśli masz jakiekolwiek objawy lub działania niepożądane, które cię martwią, porozmawiaj ze swoimi specjalistami. Nie musisz czekać na następną kontrolę.8