Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
1 badanie kliniczne w tym schorzeniu
Badanie wpływu komórek macierzystych ADRC001 i frakcji naczyniowo-stromalnej na blizny przerostowe u pacjentów po oparzeniach
DaniaW skrócie
Blizna przerostowa to gruba, uniesiona blizna, która powstaje w wyniku nieprawidłowej reakcji organizmu na gojenie się rany. Tworzy się najczęściej w miejscach, gdzie skóra jest mocno napięta, po urazach, oparzeniach lub nacięciach chirurgicznych.
Blizna przerostowa to gruba, uniesiona blizna, która jest nieprawidłową odpowiedzią organizmu na gojenie się rany. W miejscu pierwotnej rany tworzy się nadmierna ilość tkanki łącznej (tkanki, która łączy i wspiera inne tkanki w organizmie). Efektem jest wystająca ponad poziom skóry blizna.
Zwykle niewielka rana dotycząca górnej warstwy skóry goi się ładnie. W miarę gojenia tworzy się nowa skóra. Gdy jednak dochodzi do głębszych ran (sięgających do warstwy skóry właściwej i głębiej), organizm reaguje wytwarzaniem kolagenu w celu naprawy uszkodzenia. Kolagen jest grubszy niż pozostała część skóry. Ta grubsza, mniej elastyczna tkanka staje się blizną. Większość blizn jest płaska. Czasami jednak organizm wytwarza nadmiar kolagenu, co prowadzi do powstania uniesionej blizny.
Blizny przerostowe i bliznowce to dwa rodzaje uniesionych blizn. Oba powstają w wyniku nadmiernego odkładania kolagenu podczas procesu gojenia, który rozwija się w trzech podstawowych fazach: zapalenia (pierwsze 3-10 dni), rozrostu (kolejne 10-14 dni) oraz dojrzewania lub przebudowy (od dwóch tygodni do lat).
Kluczową widoczną różnicą między bliznami przerostowymi a bliznowcami jest stopień rozprzestrzenienia się blizny poza obszar pierwotnej rany. W przypadku blizn przerostowych nadmierna tkanka łączna pozostaje w obrębie obszaru pierwotnej rany. W przypadku bliznowców nadmierna tkanka łączna rozszerza się poza obszar pierwotnej rany.
Blizny przerostowe są podobne do bliznowców, ale ograniczają się do granic rany i zazwyczaj ustępują z czasem. Bliznowce natomiast są uniesionymi włóknistymi bliznami, które wykraczają poza granice pierwotnej rany, nie cofają się i zwykle nawracają po wycięciu.
Przerost blizny zwykle pojawia się w ciągu miesiąca od urazu, podczas gdy bliznowce mogą rozwijać się przez trzy miesiące, a nawet lata.
Blizny przerostowe charakteryzują się kolagenem ułożonym równolegle do górnej warstwy skóry, podczas gdy w bliznowcach włókna kolagenu nie mają wyraźnego układu. Blizny przerostowe występują częściej w miejscach, gdzie skóra jest napięta, natomiast bliznowce mogą powstawać zarówno w takich miejscach, jak i w obszarach mniej napiętej skóry.
Napięcie mechaniczne działające na ranę zostało zidentyfikowane jako główna przyczyna powstawania blizn przerostowych. Gdy normalna rana się goi, organizm wytwarza nowe włókna kolagenu w tempie równoważącym rozkład starego kolagenu. W przypadku blizn przerostowych ta równowaga zostaje zachwiana.
Blizny przerostowe rozwijają się zazwyczaj po urazach termicznych lub traumatycznych obejmujących głębokie warstwy skóry właściwej. Urazy wysokiego ryzyka obejmują oparzenia, przekłuwanie uszu oraz wszelkie czynniki, które wydłużają gojenie rany.
Blizny przerostowe są grube, mają barwę od czerwonej do brązowej i mogą być swędzące lub bolesne. Nie wykraczają poza granice pierwotnej rany, ale mogą nadal rosnąć lub grubieć przez okres do sześciu miesięcy. Blizny przerostowe zazwyczaj goją się i bledną w ciągu jednego do dwóch lat.
Ponieważ blizny przerostowe częściej tworzą się w napiętych obszarach ciała, są powszechne na łokciach, plecach, klatce piersiowej, ramionach i innych stawach. Skóra mostka, ramiona i górne części ramion, płatki uszu oraz policzki są szczególnie podatne na powstawanie blizn przerostowych.
Niektóre osoby, takie jak te z zespołem Ehlersa-Danlosa, mogą mieć dziedziczną skłonność do tworzenia blizn przerostowych. Blizny przerostowe występują częściej u osób w wieku 10-30 lat i nie wydają się mieć związku z wyższym ryzykiem genetycznym.
Blizna przerostowa pojawia się jako twarda, pogrubiona, uniesiona tkanka nad miejscem rany. Ten problem skórny powstaje w wyniku nadmiernej produkcji tkanki łącznej w celu zagojenia rany.
Blizny przerostowe są grube, uniesione i swędzące. Mają barwę od różowej do czerwonej. Częściej występują w obszarach, gdzie skóra jest napięta. Większość osób zauważa, że ten rodzaj blizny rozwija się od jednego do dwóch miesięcy po pierwotnym urazie i staje się mniej widoczny, gdy z czasem blednie.
Wczesne blizny przerostowe są zazwyczaj czerwone, uniesione, twarde i grube. Zewnętrzna warstwa często luzuje się lub łuszczy. Jest to normalne i częściej obserwowane w przypadku blizn na dłoni niż na grzbiecie dłoni. Następnie rana staje się mniejsza i bledsza w ciągu następnych kilku miesięcy. Później blizna staje się miękka i ma bardziej naturalny kolor u większości ludzi.
Blizny przerostowe mogą powodować dyskomfort fizyczny, opóźniać rekonwalescencję i wywoływać obawy estetyczne, a także mieć długotrwały wpływ na postrzeganie siebie i pewność siebie. Mogą ograniczać ruch, jeśli znajdują się blisko stawu.
Rozpoznanie blizny przerostowej opiera się głównie na badaniu klinicznym i ocenie wyglądu blizny. Lekarz ocenia lokalizację, rozmiar, kolor i uniesienie blizny w stosunku do otaczającej skóry.
W niektórych przypadkach może być wykonane badanie mikroskopowe tkanki blizny, aby potwierdzić rozpoznanie. W badaniu histologicznym blizny przerostowe mają tendencję do uporządkowanego, falistego układu kolagenu, podczas gdy bliznowce nie mają wyraźnego wzoru ułożenia kolagenu.
Nie ma jednej najlepszej metody terapeutycznej dla wszystkich blizn przerostowych. Lokalizacja, rozmiar i głębokość zmiany, wiek pacjenta oraz wcześniejsza odpowiedź na leczenie determinują rodzaj zastosowanej terapii.
Leczenie blizny przerostowej może obejmować leki, zamrażanie, zastrzyki, lasery i operację. Wczesne blizny przerostowe powinny być leczone poprzez stosowanie ucisku lub masażu.
Dowody naukowe potwierdzają stosowanie płatków silikonowych, opatrunków uciskowych i zastrzyków kortykosteroidowych jako leczenia pierwszego rzutu. Zastrzyki kortykosteroidów (leków przeciwzapalnych) do wnętrza blizny w celu zapobiegania i leczenia blizn przerostowych są praktycznym podejściem pierwszego rzutu.
Płatki żelowe silikonowe są jedną z opcji leczenia. Są to samoprzylepne arkusze, które nakłada się bezpośrednio na bliznę. Można je nosić przez wiele godzin dziennie.
Krioterapia (zamrażanie tkanki) może być przydatna, ale powinna być zarezerwowana dla mniejszych zmian. Krioterapia jest użyteczna dla mniejszych zmian (np. blizn po trądziku) i w połączeniu z innymi technikami.
Terapia laserowa to kolejna opcja leczenia. Różne rodzaje laserów mogą być używane do zmniejszenia czerwoności, grubości i objawów blizny przerostowej.
Chirurgiczne usunięcie blizn przerostowych wiąże się z wysokim ryzykiem nawrotu, chyba że zostanie połączone z jedną lub kilkoma standardowymi terapiami. Alternatywne opcje pooperacyjne dla opornych blizn obejmują laser impulsowy, radioterapię i ewentualnie krem imikwimod.
Zastrzyki werapamilu, fluorouracylu, bleomycyny i interferonu alfa-2b do wnętrza blizny wydają się być korzystne w leczeniu ustalonych blizn przerostowych.
Pomimo popularności dostępnych bez recepty kremów na bazie ziół, dowody na ich skuteczność są mieszane, a niewiele jest dowodów na to, że witamina E jest pomocna.
Zapobieganie jest kluczowe w przypadku blizn przerostowych. Osoby z historią tworzenia blizn przerostowych powinny poinformować swojego lekarza lub chirurga, jeśli potrzebują operacji.
Tworzenie się blizn przerostowych często można zapobiec, jeśli jest ono przewidywane, poprzez natychmiastowe zastosowanie silikonowych płatków elastomerowych, taśmowania w celu zmniejszenia napięcia skóry lub zastrzyków kortykosteroidów.
Terapia odzieżą uciskową jest powszechnie stosowanym podejściem mającym na celu zapobieganie przerostowi blizn po oparzeniu, ale skuteczność tego podejścia nie jest do końca jasna.
Osoby z bliznami przerostowymi powinny unikać bezpośredniego działania słońca tak bardzo, jak to możliwe. Oznacza to planowanie aktywności na świeżym powietrzu wczesnym rankiem lub późnym popołudniem, aby uniknąć intensywnego nasłonecznienia. Blizny mogą być suche i prowadzić do pękania skóry. Blizny mogą być również bardziej wrażliwe na słońce i substancje chemiczne.
Blizny przerostowe zazwyczaj goją się i bledną w ciągu jednego do dwóch lat. Mogą nadal rosnąć lub grubieć przez okres do sześciu miesięcy, po czym mogą się ustabilizować lub poprawić przez okres do roku.
Leczenie blizn przerostowych jest podobne do leczenia bliznowców, ale blizny przerostowe mają lepsze rokowanie. Zazwyczaj blizny te poprawiają się naturalnie, chociaż proces ten może zająć rok lub więcej.
Blizny zmieniają się z czasem, gdzie niektóre poprawiają się z czasem, a inne pogarszają, ale żadna blizna nie znika całkowicie. Niektóre blizny mogą potrzebować do roku, aby dojrzeć.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
