Biopsja serca

Czym jest biopsja serca?

Biopsja serca to procedura diagnostyczna, która polega na pobraniu niewielkiej ilości tkanki z wewnętrznej warstwy mięśnia sercowego. Specjalista w laboratorium, zwany patologiem, bada następnie tę tkankę pod mikroskopem, szukając zmian w komórkach, które wskazują na uszkodzenie lub nieprawidłowości1.

Procedura ta jest również nazywana biopsją kardiologiczną, biopsją endomiokardium lub biopsją mięśnia sercowego1. Przeprowadza się ją poprzez wprowadzenie cewnika – cienkiej, elastycznej rurki – do serca. Pobierane próbki są bardzo małe i nie powinny wpływać na pracę serca2.

Kto potrzebuje biopsji serca?

Jeśli przeszedłeś przeszczep serca, możesz potrzebować wielu biopsji serca w celu wykrycia oznak odrzucenia przeszczepu. Biopsja serca często wykrywa odrzucenie narządu zanim pojawią się objawy. Może także pomóc ustalić przyczynę odrzucenia1.

Bezpośrednio po przeszczepie możesz mieć to badanie wykonywane co tydzień. Następnie biopsja serca może być wykonywana co sześć tygodni do trzech miesięcy przez co najmniej rok. U dorosłych i starszych dzieci rutynowe biopsje serca wykonuje się mniej więcej co tydzień przez pierwsze cztery tygodnie po operacji, a następnie z mniejszą częstotliwością, w zależności od przebiegu leczenia. Po sześciu miesiącach większość pacjentów może mieć rutynowe biopsje co trzy miesiące3.

Lekarze mogą również zlecać biopsje serca w celu rozpoznania następujących schorzeń1:

• Amyloidoza ATTR (transtyretynowa)
• Kardiomiopatia, w tym kardiomiopatia przerostowa
• Kardiotoksyczność spowodowana chemioterapią
• Rak serca
• Niewydolność serca
• Infekcje serca, takie jak zapalenie mięśnia sercowego
• Sarkoidoza

Badanie to może być również zlecone, gdy typowe narzędzia diagnostyczne, takie jak echokardiogram, EKG lub zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, nie są wystarczająco pomocne, lub gdy stan serca pacjenta dramatycznie się pogarsza bez wyraźnej przyczyny. Biopsja serca może prawidłowo określić konkretną diagnozę w 10-20% przypadków4.

Obecnie biopsja serca jest jedynym wiarygodnym sposobem diagnozowania odrzucenia przeszczepu serca3.

Jak przebiega procedura?

Biopsję serca wykonuje kardiolog – lekarz, który posiada zaawansowane szkolenie w zakresie stosowania metod cewnikowych do diagnozowania i leczenia problemów z sercem1.

Procedura odbywa się w szpitalu, w pracowni radiologicznej, specjalnej sali zabiegowej lub laboratorium diagnostyki kardiologicznej5. Biopsja serca obejmuje cewnikowanie, więc jest to procedura minimalnie inwazyjna – oznacza to, że wszystko odbywa się przez bardzo małe nacięcie6.

Przed zabiegiem otrzymasz leki przez dożylny wenflon, które pomogą ci się zrelaksować. Ciśnienie krwi, częstość akcji serca i poziom tlenu będą monitorowane przez cały czas trwania procedury6. Możesz otrzymać lek uspokajający, jednak pozostaniesz przytomny i będziesz w stanie wykonywać polecenia podczas badania5.

Będziesz leżeć płasko na noszach lub stole podczas wykonywania badania. Skóra zostanie umyta i podany zostanie miejscowy środek znieczulający, który znieczuli miejsce nacięcia5. Lekarz wykona małe nacięcie w szyi, ramieniu lub pachwinie, przez które wprowadzi cewnik. Najpierw wkłada się cienką rurkę zwaną osłonką, a następnie dłuższą i cieńszą rurkę zwaną cewnikiem6.

Lekarz wprowadzi cienką rurkę (cewnik) przez żyłę lub tętnicę, w zależności od tego, czy tkanka będzie pobierana z prawej czy lewej strony serca. Jeśli biopsja jest wykonywana bez innej procedury, cewnik najczęściej umieszcza się przez żyłę w szyi, a następnie ostrożnie wprowadza do serca5.

Lekarz będzie używał specjalnego rodzaju ruchomego zdjęcia rentgenowskiego (fluoroskopii) lub echokardiografii (ultrasonografii), aby prowadzić cewnik przez naczynia krwionośne do serca7. Gdy cewnik znajduje się we właściwym miejscu, używa się specjalnego urządzenia z małymi szczękami na końcu do pobierania małych kawałków tkanki z mięśnia sercowego5. Ten cewnik ma na końcu miniaturowe urządzenie chwytające6.

Urządzenie chwytające pobiera następnie bardzo małą próbkę mięśnia sercowego – wielkości główki od szpilki7. Nie poczujesz żadnego bólu podczas pobierania próbki6. Cewnik z próbką jest następnie usuwany, a próbka wysyłana do laboratorium do oceny. Wyniki badań laboratoryjnych zostaną przesłane do twojego lekarza6.

Procedura może trwać od 30 do 60 minut lub dłużej57.

Jak przygotować się do badania?

Zostaniesz poinformowany, aby nie jeść ani nie pić niczego przez 6 do 8 godzin przed badaniem5. Twój lekarz poinformuje cię, co możesz jeść i pić przed biopsją. Jeśli bierzesz leki, zapytaj, czy powinieneś je przyjąć w dniu zabiegu7.

Procedura odbywa się w szpitalu. Najczęściej przyjmujesz się do szpitala rano w dniu zabiegu, ale w niektórych przypadkach może być konieczne przyjęcie się wieczorem przed zabiegiem5.

Pracownik służby zdrowia wyjaśni ci procedurę i jej ryzyko. Musisz podpisać formularz zgody5. Możesz nosić do szpitala to, co chcesz, ale dobrym pomysłem jest pozostawienie kosztowności, takich jak biżuteria, w domu. Podczas zabiegu będziesz nosić szpitalną koszulę4.

Co dzieje się po zabiegu?

Możesz odczuwać pewien ucisk w miejscu biopsji. Możesz mieć pewien dyskomfort z powodu długotrwałego leżenia w bezruchu5. Możesz mieć opuchliznę, siniaki lub mały guzek wokół miejsca, w którym cewnik wszedł do twojego ciała2.

Procedura będzie trwać od 30 do 60 minut i będziesz musiał zostać przez jakiś czas, aby monitorować twój stan. Prawdopodobnie zostaniesz wypisany do domu tego samego dnia, ale będziesz potrzebować kogoś, kto cię odwiezie7.

Opieka w domu po biopsji

Jeśli lekarz podał ci środek uspokajający, przez 24 godziny nie rób niczego, co wymaga uwagi do szczegółów, takiego jak pójście do pracy, podejmowanie ważnych decyzji lub podpisywanie jakichkolwiek dokumentów prawnych. Potrzeba czasu, aby efekty leku całkowicie ustąpiły. Dla twojego bezpieczeństwa nie prowadź samochodu ani nie obsługuj żadnych maszyn, które mogą być niebezpieczne. Poczekaj, aż lek przestanie działać i będziesz mógł jasno myśleć i łatwo reagować2.

Nie wykonuj forsownych ćwiczeń i nie podnoś, nie ciągnij ani nie popychaj niczego ciężkiego, dopóki lekarz nie powie, że jest to w porządku. Może to potrwać kilka dni. Jeśli miałeś biopsję lewej strony serca, twój lekarz może zalecić poczekanie kilka dni przed wykonaniem czegokolwiek forsownego, aby pozwolić miejscu cewnika się zagoić2.

Możesz spacerować po domu i wykonywać lekkie czynności, takie jak gotowanie. Jeśli cewnik został umieszczony w pachwinie, staraj się nie chodzić po schodach przez pierwsze kilka dni2.

Jeśli podano ci barwnik kontrastowy, pij dużo płynów, aby pomóc organizmowi wypłukać barwnik2.

Kto nie powinien przechodzić biopsji serca?

Osoby z pewnymi schorzeniami, takimi jak choroba zastawek serca, mogą mieć zwiększone ryzyko powikłań po biopsji serca. Porozmawiaj z lekarzem, aby sprawdzić, czy jesteś dobrym kandydatem do tej procedury1.