Białko L1 wirusa brodawczaka ludzkiego typu 45: Składnik 9-walentnej szczepionki przeciwko HPV

Czym jest wirus brodawczaka ludzkiego typu 45?

Wirus brodawczaka ludzkiego typu 45 (HPV45) to jeden z kilku typów HPV wysokiego ryzyka, które mogą powodować raka szyjki macicy i inne nowotwory związane z HPV¹. HPV to powszechna infekcja przenoszona drogą płciową, która może zainfekować okolice narządów płciowych, jamy ustnej i gardła. Choć większość zakażeń HPV ustępuje samoistnie, długotrwałe zakażenie typami wysokiego ryzyka, takimi jak HPV45, może z czasem prowadzić do rozwoju raka.

Skład i mechanizm działania szczepionki

Białko L1 wirusa brodawczaka ludzkiego typu 45 jest jednym z dziewięciu białek HPV zawartych w 9-walentnej szczepionce przeciwko HPV, znanej również jako Gardasil 9². Szczepionka ta zawiera cząstki wirusopodobne (VLP) wytworzone z białka L1 typów HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58. VLP te są produkowane z wykorzystaniem technologii rekombinacji DNA w komórkach drożdży.

Po podaniu szczepionka stymuluje układ odpornościowy do produkcji przeciwciał przeciwko tym typom HPV. Przeciwciała te mogą następnie neutralizować rzeczywisty wirus, jeśli dana osoba zostanie narażona na kontakt z nim w przyszłości, zapobiegając infekcji i potencjalnemu rozwojowi chorób związanych z HPV².

Wskazania i zastosowania

9-walentna szczepionka przeciwko HPV zawierająca białko L1 HPV45 jest wskazana w zapobieganiu:

• Nowotworom szyjki macicy, sromu, pochwy i odbytu wywoływanym przez typy HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58
• Brodawkom narządów płciowych wywoływanym przez typy HPV 6 i 11
• Zmianom przednowotworowym lub dysplastycznym wywoływanym przez 9 typów HPV objętych szczepionką

Szczepionka jest zatwierdzona do stosowania zarówno u mężczyzn, jak i kobiet, zazwyczaj w wieku od 9 do 45 lat¹³.

Dawkowanie i sposób podawania

Standardowy schemat dawkowania 9-walentnej szczepionki przeciwko HPV to:

• Dla osób w wieku 9-14 lat: 2 dawki podawane w odstępie 6-12 miesięcy
• Dla osób w wieku 15 lat i starszych: 3 dawki, przy czym druga dawka podawana jest 2 miesiące po pierwszej, a trzecia dawka 6 miesięcy po pierwszej

Szczepionkę podaje się w formie wstrzyknięcia domięśniowego, zazwyczaj w górną część ramienia lub udo²³.

Skuteczność i odpowiedź immunologiczna

Badania kliniczne wykazały, że 9-walentna szczepionka przeciwko HPV, w tym składnik białka L1 HPV45, jest wysoce skuteczna w zapobieganiu zakażeniom HPV i związanym z nimi chorobom. Szczepionka wywołuje silną odpowiedź immunologiczną, z wysokim poziomem przeciwciał wytwarzanych przeciwko wszystkim dziewięciu typom HPV³.

Jedno z badań analizuje skuteczność szczepionki w zapobieganiu przetrwałemu zakażeniu HPV jamy ustnej u dorosłych mężczyzn w wieku 20-45 lat⁴. Badanie to może poszerzyć naszą wiedzę na temat ochronnego działania szczepionki poza infekcjami okolic anogenitalnych.

Bezpieczeństwo i działania niepożądane

9-walentna szczepionka przeciwko HPV została dokładnie przebadana i jest uważana za bezpieczną do stosowania. Częste działania niepożądane mogą obejmować:

• Ból, obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia
• Ból głowy
• Gorączkę
• Nudności
• Zawroty głowy

Poważne zdarzenia niepożądane są rzadkie. Jak w przypadku każdej szczepionki, możliwe są ciężkie reakcje alergiczne, ale są one niezwykle rzadkie²³.

Stosowanie w szczególnych grupach pacjentów

Trwają badania mające na celu ocenę stosowania 9-walentnej szczepionki przeciwko HPV w szczególnych grupach pacjentów. Na przykład:

• Jedno z badań analizuje immunogenność szczepionki u dzieci i młodzieży z obniżoną odpornością, w tym u osób z HIV, biorców przeszczepów narządów i pacjentów po chemioterapii⁵.
• Inne badanie ocenia skuteczność szczepienia przeciwko HPV po allogenicznym przeszczepie komórek macierzystych, porównując wczesne (9 miesięcy po przeszczepie) i późne (15 miesięcy po przeszczepie) szczepienie⁶.

Trwające badania

Obecnie prowadzonych jest kilka badań klinicznych, które analizują nowe zastosowania i strategie dawkowania 9-walentnej szczepionki przeciwko HPV:

• Jedno z badań ocenia wydłużone schematy 2-dawkowe z dłuższymi odstępami między dawkami u osób w wieku 9-14 lat, w porównaniu ze standardowym schematem 3-dawkowym u kobiet w wieku 16-26 lat¹.
• Prowadzone są badania nad zastosowaniem szczepionki jako leczenia wspomagającego u kobiet z śródnabłonkową neoplazją sromu wysokiego stopnia (vHSIL)⁷.
• Trwa badanie oceniające skuteczność szczepienia przeciwko HPV u kobiet powyżej 45 roku życia, które były leczone z powodu zmian wysokiego stopnia w obrębie szyjki macicy⁸.
• Inne badanie analizuje potencjał szczepionki w leczeniu trudnych do wyleczenia brodawek na dłoniach lub podeszwach stóp u pacjentów, którzy nie zareagowali na wcześniejsze leczenie⁹.

Trwające badania mogą prowadzić do nowych zaleceń dotyczących szczepień przeciwko HPV i rozszerzyć potencjalne zastosowania terapeutyczne szczepionki poza profilaktyką.